17 Ekim 2019 Perşembe
Ülkeler bazında nitelikli  öğretmenlik

Abdurrahman Örnek

Ülkeler bazında nitelikli öğretmenlik

Öğretmenlik mesleğine başlama kriteri olarak Türkiye’de sadece bilişsel özelliklerin diğer ülkelerde ise hem bilişsel hem duyuşsal özelliklerin test edildiği görülmüştür. Öğretmenlerin yetiştirilmesi, seçilmesi, aldıkları eğitim, mesleki gelişimleri gibi durumlar eğitimde istenen sonuçlara ulaşmayı etkileyecek faktörlerdir.

Bu değerlendirmeyi araştırmacıların yaptıkları çalışmalardan faydalanarak paylaşmak istiyorum. Bu değerlendirmeyi eğitimde hemen hemen bütün problemleri bitirmiş olan Finlandiya, G.Kore, Japonya , Singapur ve Yeni Zelanda ülkelerini inceleyerek başlayabiliriz.

Finlandiya’da  öğretmenlik:

Mesleğe yönelik genel algı son derece pozitiftir. Hem toplumun geneli, hem de şu veya bu yolla öğretmenlik mesleğiyle ilgisi bulunan alt kültürler, öğretmenlik mesleğini prestijli ve yaşam boyu bir kariyer olarak tanımlamaktadırlar. Finlandiya, farklı sosyo-ekonomik kökenden gelen her bir öğrencinin karşısına etkili öğretmenler çıkarmak amacıyla, nitelikli öğretmenlerin ülke genelinde en ideal dağılımını teşvik eden politikalar benimsemiştir.

Finlandiya ülke olarak kendi eğitim felsefesini gerçekleştirmek için yenilikçi girişimler ve buna bağlı olarak başarılı uygulamalar gerçekleştirmiştir.  Eğitim programlarında, araştırmaya dayalı bir öğretmen yetiştirme modeli benimsenirken, öğretmenlik uygulamalarına da çokça ağırlık verilmiştir. Öğretmen adaylarının seçimi Finlandiya'daki öğretmen yetiştirme sisteminin en önemli parçası olarak görülebilir.

Prensip olarak, üniversitelerin öğretmenlik bölümleri için başvuran adaylar çok aşamalı bir seçim sürecinden geçerler. Aday öğrenciler ilk olarak, olgunluk sınavına tabi tutulurlar. İkinci adımda  olgunluk sınavında yeterli başarıyı sergileyen adaylar, eğitim ve pedagojiye ilişkin alan yazını temel alan bir sınava daha alınırlar. Bir sonraki adımda adayların öğretmenlik mesleğine olan uygunluklarının ölçüldüğü “yatkınlık testi” yapılır.

Bu süreçte adaylar neden öğretmen olmak istediklerini ve öğretmenlik mesleğine ne derece uygun olduklarını açıklayan bir kompozisyon yazmaya veya motivasyon, duygusal zeka, konuları kapsamında mülakata tabi tutularak  adayların, “klinik etkinlik” olarak adlandırılan gerçek okul ortamına benzer durumların yaratıldığı mikro-öğretim uygulamaları sırasında sınav komisyon üyelerini tatmin edecek bir performans sergilemeleri beklenir.

Ancak % 10’u öğretmenliğe kabul edilir. Buna  rağmen, üniversitelerin öğretmenlik bölümlerinin, lise mezunları arasında en çok rağbet gören alan olduğu görülmüştür.  Bizdeki Tıp Fakültelerinin tercih edilmesi gibi. Finlandiya’da etkili bir programın kaçınılmaz bileşenleri olan teori, uygulama, araştırma ve yansıtıcı düşünme öğelerinin entegrasyonu öğretmenlik için çok önemli aşamalardır.   Finlandiya'nın öğretmen eğitimi , rekabetçi bir ortam oluşturmak için değil, doğru meslek için doğru adayları doğru yolla seçme konusunda çok aşamalı bir yol izler.

 Hizmet-öncesi öğretmen eğitimi programları, Finlandiya’nın eğitim, felsefe ve politikalarının bir yansıması olarak araştırma ve uygulama bileşenlerinin vurgulandığı bir yapı benimser. Öğretmenlerin sosyal statüleri hem ülkenin eğitim politikaları ve gerekli mevzuatları ile hem de toplumun algı ve tutumlarıyla sağlamlaştırılır. (öğretmenlerin eğitim sistemine sağladığı katma değer  Finlandiya örneği, 2013, Mustafa Öztürk)

Güney Kore’de öğretmenlik:

 Öğretmenlik mesleği Güney Kore‟de saygı duyulan bir meslek olmasının yanında, daimi bir iş ve iyi çalışma koşullarına sahip bir meslek seçimidir (NCEE, 2013). Öğretmenlik mesleğinin aileler tarafından saygı görmesi ve toplumda yüksek bir statüye sahip olmasından dolayı gençler tarafından tercih sebebi olan bir meslektir (Kim, 2007). İlkokul öğretmeni olmak için adaylar lise mezuniyetinden sonra ilkokul öğretmeni olmaya karar vermektedir.

,İlkokul öğretmenliği en çok talep edilen mesleklerden biri haline geldiğinden dolayı, ulusal eğitim üniversitelerine kayıt için rekabet çok yoğundur ve lise mezunlarının ancak  ilk % 5’i bu tür üniversitelere  kabul edilmektedir. (NCEE, 2013)  Öğretmen maaşları Güney Kore‟de OECD ülkelerinin ortalamasından yüksektir. Bundan dolayı, öğretmen arz ve talebi sıkı bir şekilde kontrol edilir ve belli sayıdaki öğretmen adayının mezun olmasına izin verilir (Ee-gyeong)

Japonya’da Öğretmenlik:

Eğitim üniversiteleri veya açık sistemden öğretmenlik sertifikasına sahip öğretmen adaylarının işe alım sürecinde çok seçici davranılmaktadır. Bunun temel iki nedeni vardır:  Birincisi öğretmenlik mesleğine verilen önem diğeri ise bir çok adayın öğretmen olmak için başvurmasıdır. Japonya’daki öğretmenlik mesleği başvuru aşamaları şöyle:  

Yazılı sınav·  Pratik sınav (fiziksel egzersiz, müzik, resim, yabancı dil performansı)·  Mülakat (bireysel veya grup)·  Makale / tez sınavı·  Ders planı hazırlama·  Çeşitli okul yaşamı durumlarında ders gösterimi yaparak yapısal bilgi ve kabiliyet testleri. Öğretmen olarak bir devlet okuluna atanan öğretmenler hizmet içi eğitim almak zorundadırlar. (Fujita)

Yeni Zelanda’da Öğretmenlik:

Öğretmenlik için Yeni Zelanda’da dört ana devlet kurumu eğitim ve ölçmeyle ilgili belirgin sorumluluklara sahiptir. Bu kurumlar;  Eğitim Bakanlığı, Eğitim İnceleme Ofisi, Yeni Zelanda Nitelikler Otoritesi ve Yeni Zelanda Öğretmen Konseyidir. Her bir kurum hem sorumluluk ve gelişme fonksiyonlarına sahiptir hem de okul sisteminde koşulların kalitesini desteklemede önemli rol oynar.

Başlangıç öğretmen eğitim programları öğrencileri, öğrenme ve pedagojik teori, profesyonel çalışmalar, staj tecrübesi ve kültürel çalışmaların olduğu karışık bir müfredat ile öğretmenlik kariyerine tam olarak hazırlanırlar (T.council, 2013). Yeni Zelanda’da öğretmenlerinin işe girebilmeleri için öğretmen konseyi tarafından lisanslı olması gerekmektedir. Bir başlangıç eğitim programından mezun olan kişi, Öğretmen Konseyi’ne başvurarak geçici öğretmen kaydına ve uygulama sertifikasına sahip olur.  

Sonuç olarak;

Finlandiya, Güney Kore, Yeni Zelanda ve Japonya’da öğretmenliğin önemi en başta gönüllülük, yüksek statü, saygınlık, iş garantisi ve yüksek maaştır. Bu ülkelerde öğretmenlerin sosyal statülerinin yüksek olmasının yanında yaşam standartları olarak OECD ülkelerinin üstünde olması mesleğin cazibesini artırmaktadır. G

üney Kore’de en kıdemli ilkokul öğretmenin yıllık maaşı 46.338, Finlandiya’da 37.453 , Yeni Zelanda’da 41.009 , Japonya‟da 44.788 dolardır (OECD, 2012). Türkiye’de öğretmenlik mesleği kutsal bir meslek olarak algılanmaktadır. Ancak zaman içinde bu algı değişmeye başlamıştır. Finlandiya, Güney Kore , Japonya, Yeni Zelanda’da  öğretmenlik mesleğinin çekiciliğinden dolayı, öğretmenlik eğitimi veren fakültelere talepleri arttırmakta , bundan dolayı öğretmen eğitimi veren fakültelere öğrenci alımında seçici davranılmaktadır

(NCEE, 2013) Dört ülkede de ortak olan temel özellik ise fakülteler öğrenci alımında yazılı, sözlü ve uygulama ağırlıklı olan sınavların yapılmasıdır.  Finlandiya ve Güney Kore’de dikkat çekici bir başka nokta ise ilköğretim okulu öğretmenliği eğitimi veren kurumların sayılarının sınırlı olmaları ve öğretmen eğitiminde uzmanlaşmış kurumların olmasıdır.  Bu ülkeler öğretmenlik mesleğinin statü, saygınlık, özerklik, kariyer ve maaşlarını sürekli yüksek tutarak liselerde başarılı olan öğrencilerin eğitim fakültelerine yönelmelerini sağlamaktadır.

Bu ülkelerde hizmet içi eğitim programları okul merkezli yürütülmektedir. Bunun dışında yerel birimlerde, meslek örgütlerinde, belediyeler ve üniversitelerde hizmet içi eğitim faaliyetleri yürütülmektedir.    Güney Kore’de ise öğretmenlerin  en az yılda otuz gün hizmet içi eğitim alma zorunlulukları vardır. Finlandiya’daki öğretmenlerin hepsinin yüksek lisans yapma zorunluluğu vardır. Ayrıca Finlandiya ve Japonya’da öğretmenlere verilen özerklik dikkat çekicidir.

Bu ülkelerde öğretmenlerin kendi ders programlarını oluşturması ve uygulaması beklenmektedir. Türkiye ise lisedeki başarılı öğrenciler Tıp fakültelerine yönlendirilmektedir. Türkiye’de eğitim fakültelerini seçen öğrenciler  TYT-AYT   puanlarının eğitim fakülteleri için yeterli olmasından dolayı öğretmenliği tercih etmektedirler.  Türkiye’nin öğrencilerinden beklediği başarılara ulaşmasında ilk olarak yapması gereken reformların başında öğretmenler gelmelidir. Bu reformlar temel olarak öğretmen adayı seçimi, yetiştirilmesi, istihdamı ve hizmet içi eğitim faaliyetlerini kapsayan bütünsel bir değişimi kapsamalıdır.

İlk olarak öğretmenlik mesleği saygınlığına tekrar kavuşturulmalıdır. Bunu sağlamanın yolu öncelikle sosyal ve ekonomik olarak öğretmenleri hak ettikleri duruma getirmektir. Ayrıca eğitim fakültelerine nitelikli öğrenci girdilerinin sağlanması gerekmektedir. Bunun için eğitim fakültelerinin öğrenci sayılarında azalmalara gidilmeli, belirli üniversitelere öğretmen yetiştirme konusunda yetki verilmelidir. Ülkemizde öğretmen yetiştirmeye ilişkin daha nitelikli çıktılar sunabilmek için üç temel önlem alınabilir:

1) Hizmet-öncesi öğretmen seçim süreçlerinde, mesleğe yatkın ve yetenekli bireylerin öğretmenlik mesleğine yönlendirilmesini sağlayacak iyileştirmelerin yapılması.

2) Hizmet öncesi öğretmen eğitiminin (alternatif sertifikasyon programları olmadan) sadece eğitim fakültelerinde  araştırma ve uygulama tabanlı bir yaklaşım ile sunulması.

3) Hizmet-içi öğretmenlerin sosyal statüsünü güçlendirmek için öğretmen özerkliğine güvenilmesi ve saygı gösterilmesi gerekmektedir.

 

17.09.2019 (Abdurrahman Örnek)

DİĞER YAZILAR

Öğretmen neden şiddet görür?

Müebbet kölelik

Eğitimde duygu eğitimi “sihirli el”olabilir mi?

İdeolojilerin devrimlerinden kapitalist evrimlere

İnancın farkına varmak

Eğitim Öğretim Başlarken

Fil dişi kuleden cafelere

Bir okul müdürü kadar okuldur(2)

Bir okul müdürü kadar okuldur

Neyi kaybettiğini hatırlayacaksın

Figüran

Benzemezliğin farkını yaşamak

YKS Eleştirisi

Günlük Hayata 30 Dakika Kitap Okuma Molası

Eğitim Reformunda Öğretmenin Rolü

Rahman Ve Rahim Olan Allah’ın Adıyla

Gaziantep Tıp Fakültesi ve Hematoloji Servisi

İnsan Olma Çabası

Bir fırsat eğitimi olarak 4-6 yaş Kur’an Kursları

Şehir ve Medeniyet

İslam Batı’ya galip gelir mi?

Peltek Düşünceler

Yönetici, Liyakat ve Adalet

Gaziantep’ten Bir Ziya Öğretmen geçti

Kınalızâde Ali Çelebi’ye göre Çocuk Eğitimi

Aile eğitiminde kadın ve erkeğin rolü

STK’larda Varoluşsal Kimlik Sorunları

Ruh Kirliliği

İdeal Öğretmenin Nitelikleri

Eğitim Sistemimizde Tecdid

Kaçak Göçmen Notları

Sorun nerde?

Akıllı Tahta mı Bilinçli öğretmen mi?

Kim medeni, kim değil?

Günah ve sevap arasında tövbekâr olmak

Mehmet Akif Ersoy’u anladığımız gün anmış oluruz

Okul iyi insan yetiştirir mi?

Vicdan-i Yitim

Ayet ve Hadislerde İnsan Hakları

Annem benim dilim oldu

Öğretmenlik sadece bir gün değildir

Bu gidiş nereye?

2023 Eğitim Vizyonu Eğitimcilere Vizyon katar mı? (2)

2023 Eğitim Vizyonu Eğitimcilere Vizyon Katar Mı ?(1)

2023 “İnsan” Merkezli Eğitim Vizyonu

Kemanın telleri

Sendikal Mücadelede yeni bir dönem olur mu?

Kehanet severlik

Eğitim öğretim başlarken

Hüznün Adı: Eylül’dür

Eğitimde yaş ne ifade eder

Toplumsal ihya için çok düşünme az konuşma edebi

Eğitimde oyunun önemi

EDEBİYAT, ŞİİR VE İNSAN

Eğitimi rahatlatacak ara formül ortaöğretimden geçer

Bu da benim duam olsun

YKS’de doğru tercih nasıl yapılmalı

Bir köyü olmalı insanın

Büyükler kazandı sıra gençlerde, şimdi YKS zamanı

Ben nesli ve belirsiz gelecek

Ne varsa sana bıraktım

Erdemin peşinde olmak

Liselere giriş sınavına doğru

Huy güzellikleri

Osmanlı’dan günümüze engellilerin eğitim serüveni

Umudun kıyısında yaşamak

Osmanlı’da değerler eğitimi

Ara sıra öylesine sözler

Dost ve dostluğa dair

Çağın salgını; otizm

Dedeler ve nineler aileden dışlanınca….

Tarihin büyüsü

Rüyalarında kelebek olan çocuklar

Gaziantep el ele okuma yazma seferberliğine

Kendine bir söz ver

Sosyal etkinlikler okullarda neden önemlidir

Eğitim ve görenek

Kimine göre iyi, kimine göre acıdır hayat

Mithat Enç’in Gaziantepli olduğunu bilenler el kaldırsın

İran’da yeni kurtarıcı mehdi; şah mı olacak?

Yeni bir dünya şifresi: Kudüs

Efendi iken paryalaşan devlet Endülüs(2)

Efendi iken paryalaşan devlet Endülüs

Olasılık temennisi

Öğretmenime mektup

İyi öğretmen kendini yenileyen öğretmendir

Yeniden bismillah demeliyiz

Geçmişte bıraktıklarımız

Çarpık kentleşme ve mahremiyetsizlik

Tanımlanmamış insan

Teslimiyette temsiliyet krizi

Teog kaldırılsın ama…

Niçin kitap okumalıyız?

Şimdi eğitim vakti

Bir avuç umut ısmarladım

ÖSYM VE YÖK BAŞKANININ İÇİ RAHAT MI?

Dil kültür’ün vazgeçilmezidir

 ÇOCUKLAR BİZDEN  NE  İSTER?

İnsani Bir İhtiyaç Olarak İletişim

  LYS’de Doğru Tercih Zamanı