İran'ın İsrail-ABD saldırılarına karşılık misilleme saldırıları sürüyor. İsrail'in başkenti Tel Aviv'in yaklaşık 10 kilometre doğusunda bulunan Petah Tikva kentinde İran'dan fırlatılan balistik füzeler nedeniyle siren sesleri yükseldi. Kısa bir süre sonra bir füze, yoğun panik ortamının oluştuğu kente isabet etti. İsrailli acil durum ekipleri derhal olay yerine sevk edildi. Yetkililerden yapılan ilk açıklamalara göre olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadı. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde ise füzenin düştüğü anlar anbean kameralara yansıdı.

İran’ın Elburz eyaletine bağlı Kerec kentinde yapımı süren ve ülkenin en yüksek köprüsü olarak bilinen B1 Köprüsü, ABD ve İsrail saldırılarının hedefi oldu. Saldırıya ilişkin açıklama yapan Elburz eyaleti Vali Yardımcısı Kudretullah Seyf, saldırıda 2 kişinin hayatını kaybettiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını söyledi. Yaralıların sağlık merkezlerine sevk edildiğini aktaran Seyf, bölgede arama kurtarma ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğünü ve güvenlik çalışmalarının hızla devam ettiğini kaydetti. Seyf, "Tüm gücümüzle, güvenlik sürecinin tamamlanmasının ardından bu köprüyü yeniden inşa edeceğiz. Bu proje, yerli imkanlarla ve ülkenin en iyi mühendislerinin katkısıyla yeniden hayata geçirilecek" ifadelerini kullandı.

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu, sarsıntının 35 kilometre derinlikte gerçekleştiğini açıklarken, Hawaii merkezli Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi (PTWC), Endonezya, Filipinler ve Malezya kıyıları boyunca tsunami dalgalarının oluşabileceği uyarısında bulundu.

Endonezya Meteoroloji, Klimatoloji ve Jeofizik Kurumu (BMKG) ise, depremden sonraki yarım saat içinde Sulawesi adasının kuzeyindeki Kuzey Minahasa'da 75 santimetreye, Bitung'da ise 20 santimetreye varan yükseklikte dalgalar görüldüğünü bildirdi.

Yapılan tsunami uyarısı depremden yaklaşık 2 saat sonra kaldırılırken, Endonezya basını ilk belirlemelere göre en az 1 kişinin çöken bir bina enkazının altında kalarak hayatını kaybettiğini duyurdu. Çok sayıda kişinin yaralandığı ve birçok bölgede maddi hasar meydana geldiği bildirildi.

Belçika, Hırvatistan, Estonya, Finlandiya, İzlanda, İtalya, İrlanda, Letonya, Lüksemburg, Moldova, Norveç, Polonya, San Marino, İspanya ve İsveç’ten dışişleri bakanları, Lübnan’da ağırlaşan insani durum nedeniyle bir ortak açıklama yayınladı. Açıklamada, "Orta Doğu’daki çatışmalardan endişe duyan dışişleri bakanları olarak, Lübnan’daki dramatik durum ve yeniden tırmanan şiddet karşısında dehşete düştük. An itibarıyla ülkede 1,2 milyon kişi yerinden edilmiş durumda ve bu, nüfusun yaklaşık dörtte birine tekabül ediyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı’na göre şu ana kadar çoğu sivil olmak üzere, aralarında çocuklar, yardım görevlileri ve gazetecilerin de bulunduğu binden fazla kişi hayatını kaybetti" denildi.

"Derhal durdurmalı ve silahsızlanmalıdır"
Hizbullah’ın İran’a destek amacıyla İsrail’e saldırma kararını şiddetle kınadıklarını ifade eden bakanlar, "Hizbullah, ilgili Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda İsrail’e yönelik tüm düşmanca eylemlerini derhal durdurmalı ve silahsızlanmalıdır" ifadelerini kullandı.

"İsrail’in saldırıları haksız ve kabul edilemezdir"
İsrail’e de uluslararası insancıl hukuka uyma yükümlülüğünün hatırlatıldığı açıklamada, "Sivillere, sağlık personeline, yardım görevlilerine, gazetecilere, sivil altyapıya ve tesislere yönelik saldırılar haksız ve kabul edilemezdir. Bunlar derhal sona ermeli" denildi.
Bağımsız soruşturma ve hesap verilebilirliğin sağlanması vurgusu yapılan açıklamada, "İsrail’in Lübnan’daki askeri operasyonları ile Hizbullah’ın saldırıları sona ermeli. İsrail’i Lübnan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tam saygı göstermeye çağırıyor, Hizbullah da İsrail de dahil olmak üzere tüm tarafları askeri eylemleri durdurmaya davet ediyoruz" ifadelerine yer verildi.
Açıklamada durumdan etkilenen herkese yönelik insani yardımın tam, güvenli ve engelsiz şekilde ulaştırılması çağrısında da bulunuldu.

Saldırılar kınandı
Lübnan hükümetinin silahların devlet kontrolüne alınması ve Hizbullah’ı silahsızlandırma çabalarını da desteklediklerini ifade eden Avrupalı dışişleri bakanları, Lübnan'daki Birleşmiş Milletler Geçici Gücü’nün (UNIFIL) görev yetkisini desteklediklerini ifade ederek UNIFIL birliklerine yönelik tüm saldırıları kınadı.
Açıklamada, "Bu saldırılar, barış gücü askerleri arasında kabul edilemez kayıplara yol açmış, özellikle Endonezyalı barış gücü askerlerinin öldürülmesiyle sonuçlanmıştır. BM Barış Gücü personelinin güvenliği her zaman sağlanmalıdır. Lübnan ve İsrail’deki şiddet olaylarının tüm mağdurlarına ve ailelerine başsağlığı diliyoruz" denildi.
Tüm tarafların 2024 yılı Kasım ayındaki ateşkes anlaşmasına saygı göstermeye çağrıldığı açıklamada, "İsrail’i Lübnanlı yetkililerin doğrudan müzakere çağrısını kabul etmeye güçlü bir şekilde teşvik ediyoruz. Lübnan’da istikrarı desteklemeye yönelik çabalar, Orta Doğu’da kalıcı barış ve güvenlik açısından hayati öneme sahip. Acilen gerilimin düşürülmesi gerekiyor. Diplomasi üstün gelmeli" denildi.

"Acil ve insani destek seferber ettik"
Açıklamada, "Lübnan ve halkına yardım amacıyla önemli ölçüde acil ve insani destek seferber ettik ve bunu sürdüreceğiz. Uluslararası toplumu, Lübnan ve halkına daha fazla destek için harekete geçmeye çağırıyoruz" ifadeleri kullanıldı.

Saldırılarda askeri hedeflerin yanı sıra bazı çelik ve ilaç fabrikaları ile sivil limanların da vurulduğu iddia edildi. Son saldırıların yol açtığı muhtemel can kayıpları veya yaralanmalarla ilgili detaylı bilgi verilmedi.

İran’ın farklı şehirlerinde yaşanan şiddetli patlamalar ise kameralara yansıdı.

Haberde, İtalya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Luciano Portolano’nun, Crosetto’yu telefonla arayarak birkaç ABD uçağının uçuş planında Sigonella’ya iniş ve ardından Orta Doğu’ya hareket öngörüldüğüne ilişkin İtalyan Hava Kuvvetlerinden aldığı bilgiyi paylaştığı aktarıldı. Söz konusu uçakların, Sigonella'ya inişi konusunda hiç kimsenin yetki talep etmediği veya İtalya Genelkurmayına danışmadığı, uçuş planının da uçakların zaten havadayken iletildiği belirtildi.

Haberde, yapılan ilk kontroller neticesinde bu uçakların, normal veya lojistik uçuşta olmadığının ve bu nedenle İtalya ile ABD arasındaki ikili anlaşma kapsamı dışında kaldığının doğrulandığı belirtildi. Gazetenin haberinde ayrıca Bakan Crosetto'nun, söz konusu durum nedeniyle İtalya ile ABD arasındaki ilişkileri "kaçınılmaz olarak etkileyecek" karar alınmasını istediği aktarıldı. Haberde, söz konusu olayın birkaç gün önce gerçekleştiği ve bugüne kadar gizli tutulduğu ifade edildi. İtalyan ANSA ajansı da kaynakların, Corriere della Sera'nın haberini doğruladığını belirtti.

İtalya Başbakanlığından "ABD ile ilişkiler sağlamdır" mesajı

Başbakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, “Askeri üslerin kullanımıyla ilgili basında yer alan haberlerle ilgili olarak, İtalya’nın yürürlükteki uluslararası anlaşmalara ve hükümetin parlamentoya açıkladığı politikalara tam saygı çerçevesinde hareket ettiği bir kez daha vurgulanmaktadır. Hükümetin çizgisi açıktır, tutarlıdır ve zaten Parlamento ile tamamen paylaşılmıştır. Bu çizgide herhangi bir değişiklik yoktur.” ifadeleri yer aldı.

Açıklamada, üslerle ilgili taleplerin geçmişte olduğu gibi tek tek dikkatle incelendiği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Uluslararası ortaklarla herhangi bir sorun ya da gerginlik söz konusu değildir. Özellikle ABD ile ilişkiler sağlamdır, tam ve samimi işbirliği anlayışına dayanmaktadır. Bu nedenle hükümet, yürürlükteki anlaşmalar çerçevesinde, hükümetin ve parlamentonun iradesine saygı göstererek hareket etmeye devam edecek, aynı zamanda uluslararası güvenilirliği ve ulusal çıkarların tam korunmasını garanti edecektir."

Savunma Bakanı Crosetto da ABD'li X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, basında çıkan haberlere tepki göstererek, "Bazıları, İtalya’nın ABD’ye ait unsurların üsleri kullanmasını askıya aldığı yönünde bir mesaj vermeye çalışıyor. Bu tamamen yanlıştır çünkü üsler aktif durumdadır, kullanılmaktadır ve hiçbir şey değişmemiştir. Hükümet, Parlamento’da üstlenilen taahhütlere ve Yüksek Savunma Konseyi’nde de tekrar edilen çizgiye tam bağlılıkla, geçmişte tüm İtalyan hükümetlerinin yaptığı gibi hareket etmeye devam etmektedir." yorumunu yaptı.

Crosetto, paylaşımında, uluslararası anlaşmaların, hükümetin özel iznini gerektiren durumları açık biçimde düzenlemekte ve ayırmakta olduğunu, ayrıca bu tür izinler için Parlamento’nun da sürece dahil edilmesini kararlaştırdıklarını, böyle bir izin olmadan herhangi bir yetki verilmesinin mümkün olmadığını belirterek, şunlar aktarıldı:

"Bir bakanın görevi yalnızca bu kurallara uyulmasını sağlamaktır. Son olarak şunu da tekrar vurgulamak isterim ki ABD ile ilişkilerde herhangi bir soğuma veya gerilim söz konusu değildir, çünkü ABD’nin 1954’ten bu yana İtalya’daki varlığını düzenleyen kuralları onlar da bizim kadar iyi bilmektedir."

İtalya'nın tutumu

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırının ardından İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, 5 Mart'ta bir radyo kanalına verdiği demeçte, ABD'nin ikili anlaşmaya uygun olarak İtalya'daki üslerini bombardıman amacı olmayan normal operasyonlar için kullanmaya devam edebileceğini ancak bu kapsamın ötesindeki herhangi bir kullanımın parlamento tarafından onaylanması gerektiğini ve ayrıca savaşa girmek istemediklerini söylemişti.

Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de 16 Mart'ta yaptığı açıklamada, İtalya'nın savaşta olmadığını ve savaşa girmeyeceğini yinelemişti.

İtalya'nın Sicilya Adası'nın doğusunda bulunan Sigonella Üssü'nde, İtalya Hava Kuvvetleri, ABD Deniz Hava İstasyonu ve NATO İstihbarat, Gözetim ve Keşif Gücü (NISRF) Komutanlığı unsurları görev yapıyor.

İsrail Meclisi’nin Filistinli mahkumlara yönelik idam cezası yasa tasarısını kabul etmesi tepki topluyor. Avrupa Birliği Komisyonu açıklamasında, İsrail Meclisi’nin Filistinli mahkumlara yönelik idam kararı "çok endişe verici" olarak nitelendirilirken, "Bu açık bir geri gidiştir. İsrail’e daha önce benimsediği prensipli duruşa, uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine ve demokratik ilkelere bağlı kalması çağrısında bulunuyoruz" denildi.

62 oyla kabul edilmişti
İsrail Meclisi, işgal altındaki topraklardaki askeri mahkemelerde ölümcül saldırılardan mahkum edilen Filistinliler için idam cezası öngören tartışmalı bir yasa tasarısını onaylamıştı. İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı İtamar Ben-Gvir'in partisi Yahudi Gücü tarafından desteklenen tartışmalı yasa, meclis genel kurulunda dün akşam yapılan nihai oylamaların ardından kabul edilmişti. İsrail Meclisi'nin 120 üyesinden 62'si tartışmalı yasa tasarısı lehine oy kullanmış, 48 üye tasarıya karşı çıkmıştı. Diğer vekiller ise, tasarının bazı bölümlerinin yalnızca Filistinlileri hedef alması nedeniyle ırkçılıkla suçlanan yasa tasarısı için yapılan oylamada ya oy kullanmamış ya da çekimser kalmıştı.

Netanyahu tarafından desteklendi
İşgal altındaki Batı Şeria’da İsraillileri hedef alan ölümcül saldırılardan mahkum edilen Filistinlilerin asılarak idam cezası almasını öngören yasa, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından da desteklendi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da oylama için meclise gelerek, uluslararası toplum tarafından eleştirilen yasaya desteğini açık bir şekilde ortaya koydu.

Oylamada İsrail Evimiz (Yisrael Beiteinu) lideri Avigdor Liberman da tasarının lehine oy kullanırken, Gelecek Partisi (Yeş Atid) lideri Yair Lapid genel kuruldaki açıklamaları sırasında tasarıya karşı çıkarak, bunu İsrail vatandaşlarının acı ve öfkesinin siyasi kazanç sağlamak amacıyla istismarı olarak nitelendirdi. Tasarıya en şiddetli muhalefet ise İsrail Meclisi'ndeki Arap partilerinin milletvekillerinden geldi.

90 gün içinde uygulanacak
Yasa çerçevesinde işgal altındaki Filistin topraklarında askeri mahkemelerde İsrail vatandaşlarını hedef alan ve ölümle sonuçlanan saldırılardan mahkum edilen Filistinliler, idam cezası ile karşı karşıya kalacak. Karara itiraz edilebilecek fakat mahkumiyet halinde idam cezası, 90 gün içinde bir cezaevi görevlisi tarafından infaz edilecek.

Yasa geriye dönük uygulanmayacak
İsrail mahkemelerine kendi vatandaşları hakkında da idam ya da müebbet hapis cezası verme yetkisi tanıyan yasa, geriye dönük uygulanmayacak ve sadece gelecekteki mahkumlar için geçerli olacak. Bu çerçevede İsrail’deki sivil mahkemelerde İsrail aleyhindeki terör suçlarından mahkum edilen kişiler de idam veya müebbet hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Uzun süren tartışmaların ardından revize edilen yasa, İsrail’deki sivil mahkemeler tarafından kararlar çerçevesinde hükümlülerin idam cezası ya da müebbet hapis cezası alması konusunda hakimin karar vermesini öngörüyor. Diğer yandan söz konusu Batı Şeria’daki Filistinliler olduğunda, askeri mahkemelerin hükümleri çerçevesinde belirli temyiz yolları dışında idam cezası uygulanmasının bir kural haline gelmesi öngörülüyor.

Yasa, İsrail’de idam cezalarının 60 yıldan fazla bir aradan sonra yeniden başlaması anlamına geliyor. İsrail’de idam edilen son kişi, 1962 yılında asılan ve Holokost’un başlıca mimarlarından biri olarak görülen Adolf Eichmann olmuştu.

Avrupa yasaya karşı
Almanya, Fransa, İtalya ve İngiltere dışişleri bakanları, pazar günü İsrailli milletvekillerine yasa tasarısını geri çekme çağrısında bulunmuştu. Avrupalı bakanlar da tasarının fiilen ayrımcı bir nitelik taşıdığını ve "İsrail’in demokratik ilkelere bağlılığını zayıflatma riski taşıdığını" ifade etmişti. Yasanın İsrail Yüksek Mahkemesi’nde hukuki itirazlarla karşılaşması bekleniyor.

"Trump hiç durmadan ilerleyecek"

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaması halinde ABD'nin İran'ın enerji tesislerini hedef alıp almayacağı yönündeki soru üzerine Leavitt, ABD ordusunun her zaman hukuka uygun hareket edeceğini öne sürdü. Leavitt, "Başkan, şu anda İran rejimine en iyi hamlelerinin bir anlaşma yapmak olduğunu, aksi takdirde ABD Silahlı Kuvvetleri'nin onların hayal bile edemeyeceği yeteneklere sahip olduğunu ve bunları kullanmaktan çekinmeyeceğini oldukça açık bir şekilde belirtti. Elbette yönetim ve ABD ordusu her zaman yasaların sınırları içinde hareket edecek, ancak Destansı Öfke Operasyonu'nun tüm hedeflerine ulaşmak için Başkan Trump hiç durmadan ilerleyecek. Başkan Trump, İran rejiminin bir anlaşma yapmasını bekliyor" dedi.

"Hedeflerine ulaşmaya odaklanmış durumda"
Orta Doğu'daki ABD askerlerinin sayısı göz önüne alındığında Trump'ın çatışmayı "sonlandırmaya mı yoksa şiddetlendirmeye mi" çalıştığı sorusuna Leavitt, "Başkan, Destansı Öfke Operasyonu'nun hedeflerine ulaşmaya odaklanmış durumda. Orta Doğu'da sahada bulunan kuvvetlere gelince, başkomutan için maksimum seçenek oluşturmak Pentagon'un görevidir. Bu, başkanın herhangi bir ek karar aldığı anlamına gelmez" cevabını verdi.

"Tekrar bir anlaşma şansı olursa..."
Başkan Trump'ın İran ile görüşmek istediğini söylemesi ve ardından bölgeye ABD kuvvetleri göndermesinin çelişkili olduğuna dikkat çekilmesi üzerine Leavitt, diplomasinin Trump'ın "bir numaralı seçeneği ve önceliği" olduğunu yineledi. Trump yönetiminin savaştan önce bir anlaşma yapmaya yönelik önceki girişimlerini hatırlatan Leavitt, bu çabaların önceki rejimle başarısızlığa uğradığını söyledi. Leavitt, "Tekrar bir anlaşma şansı olursa, başkan dinlemeye açık olacaktır. Ancak bu, 30 gün önce belirlediği ve ordumuzun her gün gerçekleştirmeye devam ettiği askeri hedeflere odaklanmasını engellemez" dedi.
Arap ülkelerinin İran ile savaşın maliyetini karşılamaya katkıda bulunup bulunmayacağı sorusu üzerine Leavitt, Başkan Trump'ın bu fikre sıcak baktığını ifade ederek, "Bunun, başkanın sahip olduğu bir fikir olduğunu biliyorum ve bu konuda ondan daha fazlasını duyacağınızı düşünüyorum" dedi.

İsrailli yetkililer, İran’ın Beerşeba kentine düzenlediği füze saldırısına ilişkin açıklama yaptı. İsrail ulusal acil durum servisi Magen David Adom, saldırı sonucu 31 kişinin Soroka Hastanesi’ne sevk edildiğini bildirdi. Bu kişilerden 11’inin patlamanın etkisiyle çevreye savrulan nesneler nedeniyle fiziksel olarak yaralandığı, 20’sinin ise şok ve panik atak nedeniyle psikolojik destek tedavisine alındığı kaydedildi.
İran ordusu, geçtiğimiz saatlerde İsrail'in Beerşeba kentindeki sanayi bölgesine füze saldırısı düzenlemişti. İsrail medyası, Neot Hovav sanayi bölgesine yönelik saldırının ardından büyük bir yangın çıktığını aktarmıştı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü İbrahim Zülfikari, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik kara harekatı ve işgal tehditlerine ilişkin sert açıklamalarda bulundu. Zülfikari, "ABD Başkanı, hiç şüphesiz Epstein dosyalarındaki geçmişi ve terör örgütü Mossad’ın baskısıyla siyonist rejimin başbakanının İran’a karşı yürütülen savaş ve saldırı sürecinde bir oyuncağı haline gelmiştir. Dünyanın en yalancı başkanlarından biri olarak tanınan Trump’ın ortaya koyduğu söylemlerinin temeli yoktur ve asla güvenilir değildir. Ne yazık ki ABD yönetimi, ordusunun komutasını, hatalı ve tehlikeli kararlarıyla ABD ordusunu adeta bir ölüm bataklığına sürükleyen birine teslim etmiştir" diye konuştu.

"ABD ASKERLERİ BÖLGEDE HER GÜN ÖLÜMLE KARŞI KARŞIYA"

ABD askerlerinin sahadaki durumuna ilişkin de değerlendirmede bulunan Zülfikari, "ABD askerleri bölgede her gün ölümle karşı karşıya kalıyor. Yok edilen üslerden kaçan askerler, korkudan bölgedeki sivil ve ekonomik merkezlere sığınıyor, ancak orada da hedef alınıyor. ABD’li üst düzey komutanlar ise savaş alanından binlerce kilometre uzakta, cephedeki askerlerden direnç bekliyor. Trump bir gün savaş söylemleriyle gündem oluşturuyor, aynı gün geri adım atıyor. Bir yandan müzakereden söz ederken, saatler sonra savaş kararı alıyor. Bu dengesiz ve yalancı kişi, ABD halkına, Avrupa’ya ve özellikle Orta Doğu ülkelerine büyük zararlar verdi. ABD Başkanı yalnızca güç dilinden anlıyor" ifadelerini kullandı.

"İŞGAL YALNIZCA HAYAL, SONUCU AĞIR OLUR"

ABD’nin İran’a yönelik muhtemel bir kara harekatına ilişkin sert ifadeler kullanan İbrahim Zülfikari, "Trump’ın İran topraklarına yönelik kara harekatı ve işgal tehditleri yalnızca bir hayaldir. Biz uzun süredir böyle bir adımı bekliyoruz. İşgal ve saldırının sonucu, saldırganlar için yalnızca aşağılayıcı bir esaret ve ağır bir yenilgi getirecek, ABD’li komutan ve askerler Basra Körfezi’nde köpekbalıklarına yem olacaktır" şeklinde konuştu.

"ABD HALKI BUNUN BEDELİNİ AĞIR ÖDER"

ABD yönetimine çağrıda bulunan Zülfikari, "ABD ordusunun komutanları ve yöneticileri İran tarihine bakmalı ve bu halkın işgalcilere nasıl karşılık verdiğini görmelidir. Dengesiz bir başkanın yanlış kararları yüzünden askerlerini esaret ve ölüme sürüklememelidir. Aksi halde bunun bedelini ABD halkı ağır şekilde ödeyecektir. Güçlü silahlı kuvvetlerimiz, bu tehdidin hayata geçirilmesi halinde ordunuzun çöküşü için anbean beklemektedir" dedi.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, çatışmaların başlamasından bu yana yaralı sayısı 5 bin 689’a ulaştı.