Türkiye'de emeklilik sistemine yeni bir model ekleniyor. Sosyal güvenlik reformlarının en kapsamlı adımlarından biri olarak görülen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Mevcut emekli maaşı yetersiz kalan milyonlarca çalışanın ileride ikinci bir gelir elde edebilmesi için tasarlanan TES, aynı zamanda yurt içi tasarrufları artırmayı da hedefliyor. Üstelik sistem zorunlu olacak ve işveren katkısı ilk kez devreye girecek.
TES Zorunlu Mu? Kimler Tamamlayıcı Emeklilik Sistemine Dahil Edilecek?
TES, mevcut BES ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS)'den farklı olarak zorunlu bir yapıya sahip olacak. Sistemin kapsamı oldukça geniş tutuldu. SGK Uzmanı Yavuz Kurt’un açıklamalarına göre, aşağıdaki çalışanlar otomatik olarak TES’e dahil edilecek:
Kamu ve özel sektör çalışanları
Banka, oda ve borsa personelleri
Yaş sınırı olmaksızın aktif sigortalı çalışanlar
TES Kapsam Dışında Kalanlar:
Bağ-Kur’lular (kendi adına çalışanlar)
Herhangi bir işte çalışmayanlar (ev hanımları, işsizler)
Şimdilik sistem dışında tutulacak ancak ilerleyen yıllarda kapsama alınmaları gündeme gelebilir.
Emekli Çalışanlar da TES'e Dahil Edilecek mi?
Evet. Emekli olup çalışmaya devam edenler, sosyal güvenlik destek primi kapsamında çalışsalar bile, maaşlarından TES kesintisi yapılacak. Bu grup da sistemin içinde olacak, böylece aktif çalışan her bireyin ikinci emekli maaşı alma hakkı olacak.
Tamamlayıcı Emeklilikte Maaşlardan Ne Kadar Kesilecek?
Katkı payı oranları netleşmeye başladı. TES’te hem işçi hem işveren hem de devlet katkısı bulunacak. İşte planlanan kesinti oranları:
İşçi Katkısı: Brüt maaş üzerinden %3 kesinti yapılacak.
İşveren Katkısı: Başlangıçta %1 ila %2 arasında olacak.
Devlet Katkısı: BES sistemindeki gibi %30 oranında devam etmesi planlanıyor.
Bu katkılar, çalışan adına açılacak emeklilik hesabına aktarılacak ve bireysel birikim olarak değerlenecek.
TES'ten "İkinci Emekli Maaşı" Almak İçin Hangi Şartlar Gerekiyor?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, bireye yaşlılıkta ek gelir sağlamayı hedefliyor. Ancak bu ikinci maaşı alabilmek için bazı şartların yerine getirilmesi gerekiyor:
Sistemde Kalma Süresi: En az 10 yıl sistemde kalmak zorunlu.
Yaş Şartı: Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını doldurmak gerekiyor.
Emeklilik, ölüm ya da maluliyet dışında sistemden çıkmak mümkün olmayacak.
Ancak bazı özel durumlarda (evlilik, ilk konut alımı, ağır hastalık) birikimin belirli bir kısmı çekilebilecek.
TES’te Biriken Paraya Erken Dönemde Erişim Mümkün mü?
Sistemden erken çıkış genel olarak yasak olacak. Ancak şu özel durumlarda birikimin bir bölümü çekilebilecek:
İlk konut alımı
Evlilik
Ciddi sağlık problemi (ağır hastalık)
Maluliyet veya vefat gibi istisnai durumlarda toplu ödeme yapılabilecek.
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) Kapanacak mı?
Hayır. Mevcut BES sistemi gönüllü yapısıyla devam edecek. Ancak OKS kapsamındaki çalışanlar, doğrudan TES’e aktarılacak.
OKS'deki mevcut birikimler ve devlet katkıları kaybolmayacak, yeni sisteme entegre edilecek.
BES'te kalan bireyler isterlerse hem BES’i hem TES’i aynı anda sürdürebilecekler.
Bu sayede bireyler üçlü gelir yapısına sahip olabilecek: SGK emekliliği + TES + BES.
TES Neden Getirildi? Hedef Ne?
TES’in getirilme amaçları üç temel başlıkta toplanıyor:
Emeklilik sonrası gelir kaybını telafi etmek
Türkiye’de düşük olan tasarruf oranlarını artırmak
Bireylere sosyal güvenlik dışında ek gelir sağlamak
Özellikle özel sektörde düşük maaşla çalışan bireylerin, tek emekli maaşıyla yaşamlarını sürdürmesi zorlaştığı için, ek gelir ihtiyacı zorunlu bir sistemle karşılanmak isteniyor.
TES’ten Ne Kadar Maaş Alınacak? İkinci Emekli Maaşı Nasıl Hesaplanacak?
İkinci emekli maaşının miktarı, sistemde ne kadar kalındığına, ne kadar katkı payı ödendiğine ve fon getirilerine göre değişecek.
Örneğin:
10 yıl boyunca brüt maaş üzerinden %3 kesinti yapılmış bir çalışan,
İşveren katkısı ve devlet katkısıyla birlikte ciddi bir birikim elde edecek.
Bu birikim, emeklilik yaşına ulaştığında aylık ödemelere dönüştürülecek.
Henüz net rakamlar paylaşılmadı ancak simülasyonlara göre asgari ücretli bir çalışanın bile ikinci emekli maaşı 5.000 TL seviyelerine ulaşabilecek.
İşverenler TES Katkısını Nasıl Ödeyecek?
İşveren katkısı ilk aşamada %1 ile sınırlı olacak, ancak ilerleyen yıllarda %2 veya daha üst seviyelere çıkarılması planlanıyor. Bu katkı da işveren tarafından her ay, çalışan adına sisteme yatırılacak. İşveren katkısı da bireysel hesapta değerlenecek.
TES Gönüllü Olacak mı? Sistemde Kalmak Zorunlu mu?
Hayır. TES gönüllü değil, zorunlu bir sistem olacak. Sisteme girmek veya çıkmak bireyin inisiyatifinde olmayacak. Çalışan maaşından otomatik kesinti yapılacak ve sistem dışında kalmak mümkün olmayacak.
Ancak özel durumlarda birikime erişim sağlanabilecek. Ayrıca emeklilik, ölüm ve maluliyet gibi durumlar sistemden çıkış hakkı doğuracak.
Sık Sorulan Sorular
TES zorunlu mu?
Evet, 2026 itibarıyla tüm aktif çalışanlar için zorunlu olacak. Gönüllü bir yapı değil.
TES'e kimler dahil olacak?
Kamu ve özel sektörde sigortalı olarak çalışan herkes. Bağ-Kur’lular ve çalışmayanlar kapsam dışında.
Maaşımdan ne kadar kesilecek?
Brüt ücretiniz üzerinden %3 oranında işçi kesintisi yapılacak. İşveren ve devlet de katkı sağlayacak.
TES’ten ikinci maaş almak için kaç yıl kalmam gerekiyor?
En az 10 yıl sistemde kalmalı ve kadınsanız 58, erkekseniz 60 yaşınızı doldurmalısınız.
BES ve OKS ne olacak?
BES gönüllü olarak devam edecek. OKS ise TES’e entegre edilecek, hak kaybı olmayacak.
