Türkiye’de 12 Eylül darbesi sonrası gözaltında kaybedilenlerin sembol isimlerinden biri haline gelen Berfo Kırbayır, kamuoyunda bilinen adıyla Berfo Ana, yıllar süren adalet arayışıyla hafızalara kazındı. Oğlu Cemil Kırbayır’ın akıbetini öğrenmek için 33 yıl boyunca mücadele eden Berfo Ana’nın yaşamı, Türkiye’de insan hakları mücadelesinin en çarpıcı örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
Peki, Berfo Ana kimdir, nereli, kaç yaşında vefat etti, neden hayatını kaybetti, Cemil Kırbayır olayı nedir?
Berfo Ana Kimdir, Nereli?
Berfo Kırbayır, 1907 yılında Ardahan’ın Göle ilçesinde dünyaya geldi. Ömrünün büyük bölümünü Doğu Anadolu’da geçirdi. Sade bir yaşam süren Berfo Ana, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından yaşadığı acıyla Türkiye kamuoyunun tanıdığı bir isim haline geldi.
Onu ülke çapında bilinen bir figür yapan olay, oğlu Cemil Kırbayır’ın gözaltına alındıktan sonra kaybolması oldu.
Cemil Kırbayır Olayı Nedir, 12 Eylül Darbesi Sonrası Ne Oldu?
Cemil Kırbayır, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı. Ailenin beyanına göre, gözaltı sürecinden sonra kendisinden bir daha haber alınamadı.
Resmi kayıtlarda uzun yıllar boyunca Cemil Kırbayır’ın akıbetine ilişkin net bir bilgi yer almadı. Bu durum, Berfo Ana’nın yıllar süren hukuk mücadelesinin başlangıcı oldu.
Berfo Ana, oğlunun nerede olduğunu öğrenmek için yetkililere başvurdu, dava süreçlerini takip etti ve kamuoyuna çağrılarda bulundu. Onun mücadelesi, 12 Eylül döneminde gözaltında kaybedilen kişilere dair dosyaların yeniden gündeme gelmesine katkı sağladı.
Cumartesi Anneleri’nin Sembol İsmi Nasıl Oldu?
Berfo Ana, gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetini sormak için yıllarca Galatasaray Meydanı’nda bir araya gelen Cumartesi Anneleri hareketinin en yaşlı ve en bilinen isimlerinden biri oldu.
Eylemlere katılarak oğlunun akıbetini sormaya devam etti. Onun “Evladımın kemiklerini istiyorum” sözleri kamuoyunda geniş yankı buldu.
Berfo Ana’nın mücadelesi, yalnızca kişisel bir arayış değil, aynı zamanda zorla kaybetmelere karşı verilen insan hakları mücadelesinin sembolü olarak değerlendirildi.
Recep Tayyip Erdoğan ile Görüşmesi
Berfo Kırbayır, 2011 yılında dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmede dile getirdiği “Tek dileğim ölmeden oğlumun mezarını görebilmek” sözleri kamuoyunda geniş yer buldu.
Bu görüşme, Cemil Kırbayır dosyasının yeniden incelenmesine yönelik beklentileri artırdı.
Kaç Yaşında Vefat Etti, Neden Hayatını Kaybetti?
Berfo Kırbayır, 21 Şubat 2013 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti. Resmi kayıtlara göre 106 yaşında vefat etti.
Mide kanseri nedeniyle ameliyat geçirdiği ve ameliyat sonrası gelişen komplikasyonlar sonucu yaşamını yitirdiği açıklandı.
Cenazesi memleketi Ardahan’ın Göle ilçesinde toprağa verildi.
Neden Sembol Bir İsim Olarak Anılıyor?
Berfo Ana’nın 33 yıl boyunca sürdürdüğü adalet arayışı, Türkiye’de 12 Eylül döneminin karanlıkta kalan dosyalarına dikkat çekti. Onun mücadelesi, yalnızca bir annenin evladını arayışı değil, aynı zamanda kayıp yakınlarının ortak sesi olarak görüldü.
Cumartesi Anneleri hareketinin hafızasında en yaşlı ve en kararlı isimlerden biri olarak yer aldı. Adı, zorla kaybetmeler ve insan hakları ihlalleri bağlamında Türkiye yakın tarihinin önemli simgelerinden biri olarak anılmaya devam ediyor.
Berfo Ana kimdir, nereli, kaç yaşında vefat etti, neden hayatını kaybetti, Cemil Kırbayır’a ne oldu? soruları, Türkiye’nin yakın tarihine ışık tutan başlıklar arasında yer almaya devam ediyor.
