Björk, sadece müziğiyle değil, politik çıkışları, sahne performansları ve sosyal duyarlılığı ile de adından sıkça söz ettiriyor. Son olarak ABD eski Başkanı Donald Trump’ın Grönland'ı satın alma girişimlerine sert tepki gösteren İzlandalı sanatçı, bölge halkına yönelik bağımsızlık çağrısıyla yeniden gündeme geldi. Peki, Grönland çıkışıyla kalpleri bir kez daha fetheden Björk kimdir, kaç yaşında, nereli, hangi albümleri yayınladı, hangi filmlerde rol aldı?
Björk Kimdir, Nereli, Kaç Yaşında?
Asıl adı Björk Guðmundsdóttir olan sanatçı, 21 Kasım 1965 tarihinde İzlanda’nın başkenti Reykjavik’te dünyaya geldi. Henüz 11 yaşında piyano çalmaya başlayan Björk, genç yaşlarda müzikle tanıştı. Punk rock, gothic rock, elektronik müzik, trip-hop ve avangart pop gibi türleri harmanlayarak kendine has bir müzik dili geliştirdi.
Björk, İzlandalı bir anne ve elektrikçi bir babanın çocuğudur. Farklı tarzı ve etkileyici sesiyle 90’lı yılların başında uluslararası müzik sahnesine adım attı. Sanat yaşamı boyunca hem müzikal üretkenliği hem de sinematik performanslarıyla dikkat çekti.
Punk Rock’tan Gothic Rock’a, The Sugarcubes’ten Solo Kariyere
Müzik kariyerine ilk olarak Tappi Tíkarrass adlı punk grubuyla adım atan Björk, ardından KUKL isimli gothic rock grubunda yer aldı. Ancak onu uluslararası arenada tanıtan proje, The Sugarcubes oldu. 1980'lerin sonunda kurulan bu grup, Björk'ün karakteristik vokalini dünyaya tanıttı.
1992 yılında The Sugarcubes’in dağılmasıyla solo kariyerine adım atan Björk, 1993’te çıkardığı “Debut” albümü ile büyük bir çıkış yaptı. Bu albümde yer alan “Human Behaviour” adlı şarkı, onun global müzik sahnesindeki yerini sağlamlaştırdı.
Debut, Post, Homogenic, Vespertine… Efsane Albümler
Björk'ün solo diskografisi, müzik dünyasında çığır açan projelerle doludur. Her albümünde yeni bir ses, yeni bir tema ve farklı prodüksiyon teknikleri deneyen Björk, albümleriyle sayısız ödüle aday gösterildi. İşte dikkat çeken albümleri:
1993 – Debut: Björk’ün solo kariyerini başlatan albüm, “Venus as a Boy” ve “Big Time Sensuality” gibi hit parçalarla ses getirdi.
1995 – Post: “Army of Me” ve “It’s Oh So Quiet” ile alternatif pop’un sınırlarını zorladı.
1997 – Homogenic: Elektronik altyapı ile orkestral düzenlemeleri harmanladığı bu albüm, kariyerinde bir dönüm noktası oldu.
2001 – Vespertine: Daha içsel ve deneysel bir tınıya sahip olan bu çalışma, eleştirmenlerce başyapıt olarak değerlendirildi.
2011 – Biophilia: iPad uygulaması olarak da yayınlanan, dünyanın ilk interaktif albümü oldu.
2022 – Fossora: Son albümünde daha derin, yerel ve karanlık ses dokuları kullanarak müzikal sınırlarını yeniden belirledi.
Grammy ve Oscar Adaylıkları, Cannes’da En İyi Kadın Oyuncu Ödülü
Müzikal başarısının yanında sinema dünyasında da adından söz ettiren Björk, özellikle 1999 yılında Lars von Trier’in yönettiği “Dancer in the Dark” (Türkçe adıyla Karanlıkta Dans) filmindeki rolüyle büyük ses getirdi.
Bu filmdeki performansıyla:
Cannes Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu Ödülü kazandı.
Oscar’a En İyi Kadın Oyuncu dalında aday gösterildi.
Ayrıca, 12 kez Grammy Ödülleri’ne aday gösterilmesine rağmen bu ödülü henüz kazanamamıştır. Ancak müzik otoriteleri tarafından “yaşayan efsane” olarak anılmaktadır.
Politik Duruşu ve Grönland Mesajı
Björk yalnızca sanatıyla değil, toplumsal ve politik meselelerdeki duyarlılığıyla da tanınıyor. Son olarak ABD Başkanı Trump’ın Grönland’ı satın alma söylemine karşı, bölge halkına seslenerek bağımsızlık çağrısı yapması, dünya genelinde büyük yankı uyandırdı.
Björk’ün bu çıkışı, İzlanda ve Grönland’ın kültürel bağı, yerli halkların kendi kaderini tayin hakkı ve doğaya saygı temalarıyla birleşince, sanatçının politik cesaretini bir kez daha gözler önüne serdi.
Björk’ün Rol Aldığı Filmler
1990 – The Juniper Tree
1999 – Dancer in the Dark
2005 – Drawing Restraint 9
2006 – Glastonbury
2014 – Björk: Biophilia Live
Müziklerini Yaptığı Filmler
1999 – Being John Malkovich
2000 – Dancer in the Dark
2005 – Drawing Restraint 9
