Tarihçi kimliğiyle geniş bir kesim tarafından tanınan Prof. Dr. İlber Ortaylı, 16 Mart 2026 Pazartesi günü Fatih Camii Haziresi’ne defnedilecek. Bu gelişmenin ardından kamuoyunda en çok merak edilen sorulardan biri “Fatih Camii Haziresi’nde kimler yatıyor?” oldu. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan pek çok önemli ismin mezarını barındıran hazire, İstanbul’un en dikkat çekici tarih alanlarından biri olarak öne çıkıyor.
Galatasaray Üniversitesi’nde saat 11.00’de düzenlenecek anma töreninin ardından Ortaylı’nın naaşı, Fatih Camii’nin kıble tarafında yer alan tarihi hazireye defnedilecek. Ortaylı’nın, 2016 yılında vefat eden hocası Prof. Dr. Halil İnalcık’ın yanına defnedileceği açıklandı.
Fatih Camii Haziresi Nedir, Tarihi Önemi Nedir?
“Hazire” kelimesi, cami, tekke veya külliye çevresinde yer alan küçük mezarlık alanlarını ifade eder. Fatih Camii Haziresi, Osmanlı külliye kültürünün en çarpıcı örneklerinden biri olarak kabul edilir.
Fatih Sultan Mehmet tarafından 15. yüzyılda inşa ettirilen cami ve külliye, yalnızca bir ibadet alanı değil; medrese, imaret, kütüphane ve türbelerle birlikte büyük bir ilim ve kültür merkezi olarak tasarlandı. Caminin kıble tarafında yer alan geniş hazire ise, asırlar boyunca devlet adamlarına, sultanlara, âlimlere ve askerî şahsiyetlere ev sahipliği yaptı.
Bugün hazire, hem Osmanlı hem de Cumhuriyet döneminin önemli isimlerini bir arada barındırmasıyla dikkat çekiyor.
Fatih Camii Haziresi’nde Kimlerin Mezarı Var?
Hazirede yer alan isimler, Osmanlı tarihinin siyasi ve kültürel hafızasını yansıtan önemli şahsiyetlerden oluşuyor.
Hazirenin en dikkat çekici yapılarından biri, Fatih Sultan Mehmet’in türbesi. İstanbul’un fethini gerçekleştiren Osmanlı padişahı, caminin kıble duvarı önündeki türbesinde medfun bulunuyor.
Fatih Sultan Mehmet’in hemen yanında ise Sadrâzam Abdurrahman Nureddin Paşa yer alıyor. Osmanlı bürokrasisinin önemli isimlerinden biri olan paşa, devlet yönetimindeki rolüyle biliniyor.
Hazirede ayrıca Fatih Sultan Mehmet’in eşi Gülbahar Hatun’un mezarı da bulunuyor. Osmanlı saray tarihinin önemli figürlerinden biri olan Gülbahar Hatun, türbe alanında yer alan isimler arasında.
Gazi Osman Paşa’nın Mezarı Nerede?
Osmanlı-Rus Savaşı’nda gösterdiği direnişle “Plevne Kahramanı” olarak anılan Gazi Osman Paşa da Fatih Camii Haziresi’nde medfun. Osman Paşa, Osmanlı askerî tarihinin en önemli komutanlarından biri olarak kabul ediliyor.
Mezarı, hazirenin en çok ziyaret edilen noktalarından biri olarak biliniyor. Özellikle tarih meraklıları ve askerî tarih araştırmacıları tarafından sıkça ziyaret ediliyor.
Nakşidil Vâlide Sultan ve Diğer Devlet Adamları
Hazirede bulunan bir diğer önemli isim ise Nakşidil Vâlide Sultan. Sultan II. Mahmut’un annesi olan Nakşidil Sultan, Osmanlı saray tarihinde önemli bir yere sahip.
Ayrıca Vezir Dinozâde Âbidin Paşa gibi Osmanlı bürokrasisinde görev almış isimlerin mezarları da bu alanda bulunuyor. Hazire, yalnızca padişah ve sultanlara değil; vezirlere, devlet adamlarına ve ilim insanlarına da ev sahipliği yapıyor.
Cumhuriyet Dönemi Tarihçileri de Aynı Hazirede
Fatih Camii Haziresi yalnızca Osmanlı dönemine ait isimlerle sınırlı değil. Cumhuriyet döneminin önemli akademisyenleri de burada defnedildi.
“Tarihçilerin Kutbu” olarak anılan Prof. Dr. Halil İnalcık, hazirede yer alan en önemli akademik figürlerden biri. Onun yanı sıra Prof. Dr. Semavi Eyice, Prof. Dr. Kemal Karpat ve Muhammed Emin Saraç da aynı hazirede medfun bulunuyor.
Bu durum, Fatih Camii Haziresi’ni yalnızca tarihî değil, aynı zamanda entelektüel bir hafıza mekânı hâline getiriyor.
İlber Ortaylı Kimin Yanına Defnedilecek?
Resmi açıklamaya göre İlber Ortaylı, hocası Halil İnalcık’ın yanına defnedilecek. Bu karar, akademi çevrelerinde sembolik bir anlam taşıyor.
Osmanlı tarihi alanında uluslararası ölçekte çalışmalar yapan iki ismin aynı hazirede yer alacak olması, Fatih Camii Haziresi’nin tarih yazımı açısından da özel bir konuma sahip olduğunu gösteriyor.
Fatih Camii’nin Mimari ve Kültürel Önemi
Fatih Camii, İstanbul’un en önemli selatin camilerinden biri olarak kabul ediliyor. İlk inşası 1470 yılında tamamlanan yapı, zaman içinde depremler nedeniyle zarar görmüş ve yeniden inşa edilmişti.
Cami ve külliye kompleksi, Osmanlı şehir planlamasının erken örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Hazire ise bu bütünün ayrılmaz bir parçası.
Sivil, asker, ulema ve devlet adamlarının bir arada bulunduğu bu alan, İstanbul’un kültürel mirası açısından büyük önem taşıyor.
Fatih Camii Haziresi Neden Bu Kadar Önemli?
Fatih Camii Haziresi, yalnızca mezar taşlarından oluşan bir alan değil; Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan bir tarih panoraması sunuyor.
Burada yatan isimler, farklı dönemlerin siyasi, askerî ve kültürel hafızasını temsil ediyor. Bu nedenle hazire, hem tarihçiler hem de ziyaretçiler için önemli bir durak.
İlber Ortaylı’nın da buraya defnedilecek olması, kamuoyunun dikkatini bir kez daha bu tarihi alana çevirmiş durumda.
