Abdullah Öcalan’ın tahliye ihtimali, Türkiye'nin siyasal ve hukuki gündeminde zaman zaman yeniden tartışma konusu oluyor. Son olarak “umut hakkı” kavramı çerçevesinde gündeme gelen bu konu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) kararları ve Türk hukukundaki infaz rejimi üzerinden değerlendirmelere neden oldu.
Peki, Abdullah Öcalan tahliye olacak mı? Umut hakkı nedir? Öcalan’a umut hakkı uygulanabilir mi? MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız'ın açıklamaları ne anlama geliyor? İşte tüm detaylarıyla Abdullah Öcalan'ın hukuki durumu…
Feti Yıldız’tan Net Açıklama: Abdullah Öcalan Tahliye Edilemez
MHP Genel Başkan Yardımcısı ve hukukçu Feti Yıldız, kamuoyunda oluşan spekülasyonlara karşılık, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun çerçevesinde önemli açıklamalarda bulundu.
Yıldız’ın verdiği bilgiye göre;
🔹 Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar, cezaevinde 36 yıl geçirdikten sonra koşullu salıverilme hakkı elde edebilir.
🔹 Ancak bu, mutlak bir tahliye anlamına gelmez.
🔹 Ve daha da önemlisi, bazı suçlar için bu hak hiçbir şekilde uygulanamaz.
Abdullah Öcalan’a Umut Hakkı Uygulanabilir mi?
Feti Yıldız, bu sorunun cevabını açık ve net olarak verdi:
“Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlarda, hele ki bu suçlar örgüt faaliyeti kapsamında işlenmişse, koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.”
Bu bağlamda, Abdullah Öcalan’ın mahkûm edildiği suçlar arasında:
Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak
Silahlı terör örgütü kurmak ve yönetmek
Anayasal düzene karşı eylemler
yer aldığından, Türk hukuk sisteminde umut hakkı kapsamında bir tahliye söz konusu değildir.
Umut Hakkı Nedir? AİHM Ne Diyor?
Umut Hakkı Tanımı:
“Umut hakkı”, müebbet hapis ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan bir kişinin, belirli bir sürenin ardından koşullu salıverilme ihtimalinin tamamen ortadan kaldırılmaması ilkesine dayanır. Aksi takdirde, kişi ömrü boyunca herhangi bir özgürlük beklentisi olmadan hapis yatar ki bu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesine aykırı sayılır.
AİHM’e göre, "yaşam boyu ceza" ancak kişi için gerçek bir tahliye olasılığı varsa, yani hukuken bir “umut” barındırıyorsa meşrudur. Umutsuzluk içeren cezalar, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele olarak değerlendirilir.
Türk Hukuku AİHM Kararlarına Uyumlu mu?
Feti Yıldız’a göre, AİHM kararları Türk hukukunda doğrudan bağlayıcı olmamakla birlikte, mevzuatın insan hakları standartlarına uygun hale getirilmesi sürecinde dikkate alınmalıdır.
Ancak, Terörle Mücadele Kanunu (3713 Sayılı Kanun) 17. madde,
Türk Ceza Kanunu’nun 3. kitap 4. kısım (devlet güvenliği ve anayasal düzene karşı suçlar) kapsamındaki düzenlemeler çerçevesinde umut hakkı uygulanmaz.
Yani, Abdullah Öcalan gibi ağır terör suçlarından mahkûm olmuş bir kişiye AİHM kararları da dahil edilse, Türk infaz hukukuna göre tahliye imkânı bulunmamaktadır.
Abdullah Öcalan’ın Hukuki Statüsü ve Mevcut Durumu
1999 yılında yakalanarak Türkiye'ye getirilen ve yargılanarak idam cezasına çarptırılan Abdullah Öcalan’ın cezası, 2002 yılında idamın kaldırılmasıyla birlikte ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çevrilmişti.
İmralı Cezaevi’nde tek kişilik hücrede cezasını çekmeye devam eden Öcalan’ın mevcut yasal düzenlemelere göre:
Açık cezaevine geçme hakkı yoktur
İzin hakkı bulunmamaktadır
Koşullu salıverilme imkânı da mevcut değildir
5275 Sayılı İnfaz Kanunu Ne Diyor?
5275 sayılı kanunun 107. maddesi, koşullu salıverilme koşullarını detaylandırmaktadır.
Ancak, aynı kanunun diğer maddelerinde, bazı suçlara ilişkin bu hak istisna kapsamına alınmıştır.
Özellikle:
Devletin güvenliğine karşı suçlar
Anayasal düzene karşı suçlar
Terör örgütü faaliyetleri kapsamında işlenen suçlar
gibi fiillerde, cezanın tamamı infaz edilir. Bu nedenle umut hakkı gibi infaz indirimi veya salıverilme hükümleri geçerli değildir.
3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve Umut Hakkı
3713 sayılı kanunun 17. maddesine göre:
“Terör suçlarından dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûm edilenler, koşullu salıverilme hükümlerinden yararlanamaz.”
Bu madde, Abdullah Öcalan’ın infazı bakımından umut hakkı tartışmalarını hukuken geçersiz kılmaktadır.
📌 Abdullah Öcalan ve Umut Hakkı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Abdullah Öcalan tahliye olacak mı?
Hayır. Mevcut Türk infaz kanunlarına göre, Öcalan'ın cezası ömür boyu hapis şeklinde infaz edilmektedir ve koşullu salıverilme hakkı yoktur.
Umut hakkı nedir?
Müebbet hapis cezalarında hükümlünün belli bir süre sonra tahliye olabilme ihtimaline sahip olması gerektiği düşüncesidir. AİHM bu hakkın yok sayılmasını ihlal olarak değerlendirmektedir.
AİHM kararları Öcalan için umut hakkı doğurur mu?
Hayır. Türk hukukunda, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı işlenen suçlarda bu hak uygulanamaz. AİHM kararları bağlayıcı değildir, ancak değerlendirilebilir.
Feti Yıldız’ın açıklaması ne anlama geliyor?
Yıldız, hem 5275 sayılı İnfaz Kanunu hem de Terörle Mücadele Kanunu uyarınca Öcalan’a umut hakkı uygulanamayacağını ve cezasının ömür boyu süreceğini net şekilde açıklamıştır.
Öcalan ne zaman cezaevine girdi?
1999 yılında yakalanan Abdullah Öcalan, o tarihten bu yana cezaevindedir. 2002 yılında idam cezası ağırlaştırılmış müebbete çevrilmiştir.
