Gazeteci Hacer Lube Ayar, kişisel verileri hukuka aykırı şekilde paylaştığı iddiasıyla yargılandığı davada mahkeme tarafından 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Kararın açıklanmasının ardından kamuoyunda en çok merak edilen soruların başında “Lube Ayar kaç yıl hapis cezası aldı” ve “Lube Ayar hapis yatacak mı” soruları geldi. Özellikle Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve cezanın ertelenmesi taleplerinin reddedilmesi, kararın etkisini daha da artırdı.
Lube Ayar Kaç Yıl Hapis Cezası Aldı, Verilen Ceza Netleşti mi
Mahkeme, gazeteci Hacer Lube Ayar hakkında Türk Ceza Kanunu’nun 136/1 maddesi kapsamında karar verdi. Bu madde, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi, yayılması veya ifşa edilmesini suç olarak düzenliyor.
Mahkeme heyeti, Ayar’ın eyleminin suçun unsurlarını oluşturduğuna hükmederek:
Önce: 2 yıl hapis cezası
Takdiri indirim sonrası: 1 yıl 8 ay hapis cezası
verilmesine karar verdi. Böylece “Lube Ayar kaç yıl ceza aldı?” sorusu 1 yıl 8 ay hapis cezası şeklinde netlik kazandı.
Lube Ayar Hapis Yatacak mı, Ceza Ertelenecek mi
Kamuoyunda en çok tartışılan konu, Lube Ayar’ın fiilen cezaevine girip girmeyeceği oldu. Mahkeme, bu noktada kritik iki başlıkta olumsuz karar verdi:
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması): RED
Cezanın ertelenmesi: RED
Mahkeme, sanığın yeniden suç işleme ihtimali konusunda olumlu kanaat oluşmadığını belirterek bu talepleri kabul etmedi. Bu durum, kararın infaz edilebilir bir hapis cezası haline gelmesine neden oldu.
Ancak hukuken önemli bir detay bulunuyor:
Ceza henüz kesinleşmiş değil. İstinaf ve temyiz süreçleri tamamlanmadan infaz aşamasına geçilmiyor.
Olay Nasıl Gelişti, Lube Ayar Neden Yargılandı
Dosyaya konu olay, 7 Mart 2024 tarihinde yaşandı. Gazeteci Hacer Lube Ayar, sosyal medya hesabından farklı bir davaya ait bilirkişi raporunu paylaştı. Bu raporda:
Müşteki Selçuk İnan’ın
Adı, soyadı
Telefon numarası
sansürlenmeden yer aldı.
Paylaşım sonrası Selçuk İnan’ın telefonunun çok sayıda kişi tarafından arandığı, rahatsız edildiği ve manevi zarara uğradığı iddiasıyla suç duyurusunda bulunduğu dosyaya yansıdı.
Kişisel Verilerin İfşası Suçu Nedir, Mahkeme Neye Dayandı
Mahkeme kararında özellikle kişisel veri tanımına vurgu yaptı. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre:
İsim
Soyisim
Telefon numarası
kişisel veri kapsamında değerlendiriliyor. Bu bilgilerin açık şekilde ve ilgilinin rızası olmadan paylaşılması ise TCK 136 kapsamında suç teşkil ediyor.
Mahkeme, paylaşılan belgede herhangi bir gizleme yapılmamasını hukuka aykırı ifşa olarak değerlendirdi.
Lube Ayar’ın Savunması Neden Kabul Görmedi
Hacer Lube Ayar, duruşmada yaptığı savunmada şu noktaları öne çıkardı:
Yaklaşık 25 yıllık gazetecilik geçmişi
Paylaşımın mesleki refleksle yapılması
Dosyada gizlilik kararı bulunmaması
Kişisel verileri bilinçli olarak ifşa etme kastının olmaması
Ancak mahkeme, bu savunmayı yeterli bulmadı. Kararda, gazetecilik faaliyetinin kişisel verilerin korunması yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı vurgulandı.
Mahkeme Kararının Gerekçesi, Yargıtay İçtihatları
Mahkeme heyeti, karar gerekçesinde Yargıtay kararlarına atıf yaparak şu değerlendirmede bulundu:
Kişisel verilerin, kamu yararı gerekçesiyle dahi olsa ölçüsüz biçimde paylaşılmasının hukuka aykırı olduğu
Gazetecilerin de kişisel verilerin korunması mevzuatına uymakla yükümlü olduğu
Sansür yapılmadan paylaşımın doğrudan ifşa anlamına geldiği
Bu gerekçelerle cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiği ifade edildi.
HAGB Neden Uygulanmadı, Erteleme Talebi Neden Reddedildi
Mahkeme, HAGB ve erteleme taleplerini reddederken şu gerekçeleri sıraladı:
Sanığın eyleminin bilinçli ve sonuçları öngörülebilir nitelikte olması
Kişisel verilerin korunmasına ilişkin hassasiyetin yüksek olması
Yeniden suç işlemeyeceği yönünde olumlu kanaat oluşmaması
Bu nedenle mahkeme, sanık lehine ceza hukukundaki bu imkanları kullanmadı.
Lube Ayar Cezaevine Girecek mi, Hukuki Süreç Nasıl İşleyecek
Karar sonrası süreç şu şekilde ilerleyecek:
İstinaf başvurusu yapılabilir
İstinaf sonrası gerekirse temyiz yolu açık
Karar kesinleşmeden infaz başlamaz
Kesinleşme halinde cezanın ertelenip ertelenemeyeceği infaz aşamasında yeniden değerlendirilebilir
Dolayısıyla şu aşamada Lube Ayar’ın kesin olarak hapis yatacağı söylenemez, ancak verilen karar infaz riski taşıyan bir hapis cezasıdır.
Gazeteciler İçin Emsal Niteliğinde mi, Basın Özgürlüğü Tartışması
Karar, basın ve hukuk çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. Özellikle şu başlıklar tartışılıyor:
Gazetecilik faaliyeti ile kişisel verilerin korunması arasındaki sınır
Sosyal medyada belge paylaşımının hukuki sonuçları
Basın özgürlüğü ile özel hayatın gizliliği dengesi
Uzmanlar, bu kararın gazeteciler için emsal teşkil edebileceğini ve sosyal medya paylaşımlarında daha fazla dikkat gerektirdiğini vurguluyor.
Kamuoyunda Tepkiler, Hukukçular Ne Diyor
Hukukçuların bir kısmı kararı mevzuata uygun bulurken, bazı isimler ise ifade ve basın özgürlüğü açısından tartışmalı olduğunu savunuyor. Özellikle HAGB’nin uygulanmaması, kararın sertliği yönünde eleştirilere neden oldu.
