2026 yılına damga vuran sosyal reformlardan biri olmaya aday Vatandaşlık Maaşı, resmi adıyla Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), hem kapsamı hem de uygulanacağı tarih itibarıyla dikkat çekiyor. Türkiye genelinde milyonlarca vatandaşın yaşam koşullarını doğrudan etkilemesi beklenen bu yeni sistem, sosyal yardımlarda yapısal bir dönüşüm sürecinin de habercisi.
Dar gelirli vatandaşlar, emekliler, yaşlılar ve sosyal yardıma ihtiyaç duyan bireyler, “Vatandaşlık maaşı ne zaman başlayacak, kimler bu destekten yararlanabilecek, şartlar ne olacak?” gibi soruların yanıtını arıyor. TBMM Genel Kurulu’nda yapılan açıklamalar ve hükümetin sosyal yardım ajandasında yer alan detaylar artık daha net.
Vatandaşlık maaşı başlıyor, uygulama ne zaman yürürlüğe girecek?
Kamuoyunda "vatandaşlık maaşı" olarak anılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, 2026 yılı Haziran ayında pilot illerde başlatılacak. Sistemin ilk aşamada sınırlı bölgelerde uygulanması planlanırken, 2027 yılı itibarıyla Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıklamalarına göre, bu sistem sadece bir yardım modeli değil, aynı zamanda sosyal devletin yeni yüzü olacak. Uygulamayla birlikte düzenli ve kriter bazlı gelir desteği sağlanacak.
Vatandaşlık maaşı kimlere verilecek, kimler faydalanabilecek?
Yeni sistemin temel hedefi, geliri belirlenen eşik seviyenin altında kalan tüm hanelere destek sunmak. Bu eşik gelir seviyesinin asgari ücret veya yoksulluk sınırı olacağı tahmin ediliyor.
Kimler yararlanabilecek?
Dar gelirli aileler
Düzenli geliri olmayan bireyler
Sosyal yardım almaya devam eden vatandaşlar
Tek başına yaşayan düşük gelirli yaşlılar
Çalışamayacak durumda olan kronik hastalar ve engelliler
Geliri asgari geçim düzeyinin altında kalan emekliler
Gelir seviyesi belirlenen eşik değerin altında kalan her birey ya da hane, bu destekten otomatik olarak faydalanabilecek. Sisteme kayıt işlemlerinin e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma Vakıfları aracılığıyla yapılması planlanıyor.
Emekliler vatandaşlık maaşından yararlanabilecek mi?
Evet, yapılan açıklamalara göre emekliler de vatandaşlık maaşı kapsamına alınabilecek. Ancak burada temel ölçüt yine gelir durumu olacak. Emeklilik maaşı asgari geçim düzeyinin altında kalan emekliler, ek destek alabilecek.
Örneğin, emekli maaşı 8.000 TL olan bir kişi için eşik gelir 11.000 TL olarak belirlenirse, aradaki 3.000 TL fark vatandaşlık maaşı ile tamamlanacak. Bu model sayesinde emeklilerin yaşam kalitesi artırılacak, özellikle tek yaşayan yaşlı bireyler öncelikli kapsama alınacak.
Vatandaşlık maaşı hangi illerde uygulanacak, pilot iller açıklandı mı?
Henüz resmi olarak pilot illerin tam listesi açıklanmasa da, uygulamanın ilk etapta sosyoekonomik açıdan farklı profillere sahip illerde başlatılması planlanıyor. Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinden birkaç ilde pilot denemeler yapılacak.
Uygulama sürecinde elde edilecek veriler doğrultusunda sistem revize edilecek ve ardından 2027 yılında ülke geneline yaygınlaştırılacak.
Vatandaşlık maaşı nasıl hesaplanacak, ödeme neye göre yapılacak?
Hane bazlı gelir tespiti esas alınacak. Her hanenin toplam gelirinin, belirlenen eşik gelirin altında kalması durumunda, fark kadar ödeme yapılacak. Sistem şöyle işleyecek:
Eşik gelir belirleniyor (örneğin: 12.000 TL)
Hanenin toplam geliri hesaplanıyor (örneğin: 8.500 TL)
Aradaki fark olan 3.500 TL her ay vatandaşlık maaşı olarak ödeniyor
Ödemeler büyük olasılıkla PTT, banka hesapları veya sosyal yardım kartları üzerinden yapılacak. Bu yöntemle hem kontrol hem de şeffaflık sağlanacak.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) nedir?
GETAD, yalnızca bireysel yardımı değil, aynı zamanda istihdam teşviklerini de içeren bütüncül bir sosyal yardım sistemidir. Geliri düşük olan vatandaşlar desteklenirken, aynı zamanda çalışma hayatına katılımı engellemeyecek şekilde tasarlanmıştır.
Yani vatandaşlık maaşı alırken bir yandan da sosyal güvenlik sistemine entegre çalışma imkânı tanınacak. Bu sayede sistem "devamlı yardım" değil, geçici ve destekleyici çözüm" misyonuyla işlem görecek.
