Köyde Hisseli Tarlası Olanlar Dikkat! Miras ve İntikal Kuralları 2026’da Baştan Aşağı Değişti
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, bu yıl çok daha sıkı şekilde uygulanmaya başladı. Yeni düzenlemelerle birlikte, miras kalan tarım arazilerinde “kafama göre paylaştım” dönemi sona erdi. Devlet, verimliliği korumak için tek mirasçıya devir veya zorunlu satış yolunu devreye sokuyor.
Tarım Arazilerinde Bölünme Yasaklandı
2026 itibarıyla yürürlükte olan düzenlemeye göre tarım arazileri belirli büyüklüklerin altına kesinlikle bölünemiyor.
Yasal sınırlar şu şekilde belirlendi:
-
Mutlak tarım arazileri: En az 20 dekar (20 dönüm)
-
Dikili tarım arazileri (zeytinlik, bağ, meyve bahçesi): En az 5 dekar
Bu kurala göre; örneğin dededen kalan 30 dönümlük bir tarla, üç kardeş arasında 10’ar dönüm şeklinde paylaştırılamıyor. Arazi ya tek bir kişiye devrediliyor ya da hisseli tek tapu olarak kalıyor.
Hisseli Tarlalarda Yazılı Anlaşma Kolaylığı
Yeni düzenleme, kardeşler arasında uzlaşmayı teşvik eden önemli bir kolaylık da getirdi. Daha önce zorunlu olan noter onaylı sözleşme şartı esnetildi.
Artık mirasçılar:
-
Kendi aralarında hazırlayacakları yazılı bir anlaşma,
-
Tüm hissedarların imzası
ile tapuda hisse devri işlemlerini daha hızlı ve daha düşük maliyetle tamamlayabiliyor. Bu uygulama, özellikle küçük köylerde yaşayan vatandaşlar için büyük bir avantaj sağlıyor.
Anlaşmazlık Halinde “Ehil Mirasçı” Uygulaması
Kardeşler arasında anlaşma sağlanamazsa süreç otomatik olarak mahkemeye taşınıyor. Bu noktada mahkeme, “ehil mirasçı” kriterlerini devreye alıyor.
Mahkeme tarafından öncelikli olarak şu özellikler dikkate alınıyor:
-
Tarımla fiilen uğraşıyor olması
-
Köyde ikamet etmesi
-
Geçimini bu araziden sağlaması
Bu şartları taşıyan mirasçı, arazinin tek sahibi yapılabiliyor. Diğer mirasçıların payları ise nakit bedel olarak ödeniyor. Böylece tarla bölünmeden üretimde kalmaya devam ediyor.
İntikal Yapmayanlara Devlet Müdahalesi
Miras kalan tarım arazilerinde en kritik noktalardan biri süre. Miras bırakanın vefatından sonra 1 yıl içinde intikal işlemleri tamamlanmazsa, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı devreye giriyor.
Süreç şu şekilde işliyor:
-
Mirasçılara resmi tebligat gönderiliyor
-
Belirlenen sürede işlem yapılmazsa
-
Mahkeme yoluyla zorunlu satış veya yetkili mirasçıya devir gerçekleştiriliyor
Bu nedenle köyde toprağı olan vatandaşların, “nasıl olsa duruyor” düşüncesiyle süreci ertelemesi ciddi hak kayıplarına yol açabiliyor.
Vergi ve Harç Muafiyeti Avantajı
Yeni sistem, süresinde işlem yapan mirasçılar için önemli mali avantajlar da sunuyor.
-
Tarım arazilerinde intikal sırasında tapu harcı alınmıyor
-
Hisseli arazinin tek kişide toplanması halinde
vergi, döner sermaye ve işlem masraflarında ciddi indirimler uygulanıyor
Uzmanlar, bu avantajlardan yararlanabilmek için mirasçıların sürelere mutlaka dikkat etmesi gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlar Uyarıyor
Hukuk ve tarım uzmanları, 2026 sonrası dönemde tarım arazilerinde miras yönetiminin çok daha profesyonel ele alınması gerektiğini belirtiyor. Aksi halde hem mülkiyet kaybı hem de beklenmedik satış süreçleriyle karşılaşılabileceği ifade ediliyor.
