Maaş kontrolü söz konusu olduğunda, iletişimsizlik ne kadar az olursa o kadar iyidir. Net maaş ve brüt maaş kavramlarını irdelemeden önce genel anlamda maaş kavramını tanımakta fayda var. Maaş, bir işverenin yaptığı iş karşılığında çalışanlarına yaptığı düzenli ödemedir. Genellikle aylık olarak sabit aralıklarla ödenir ve genellikle yıllık toplam olarak ifade edilir. Maaşlar genellikle aynı sektör ve bölgede benzer pozisyonlardaki diğer çalışanların kazandıklarını karşılaştırarak belirlenmektedir diyebiliriz.
Yılın ilk aylarında çalışanlar maaş hesaplarında daha yüksek miktarda para görürken yılın son zamanlarında ise bu miktarın gittikçe düştüğünü görmektedirler. Genel olarak maaşlarında aydan aya dalgalanmalar yaşanmaktadır. Maalesef ki ülkemizde bu durum nedeniyle muhasebe ya da insan kaynakları departmanlarıyla çalışanlar arasında sıklıkla münakaşa çıkabilmektedir. Bu münakaşaların en büyük sebebi, çalışanlara maaş sistemlerini açıkça ve anlaşılır bir şekilde anlatılmamasından kaynaklanmaktadır. Genel olarak, profesyonel dünyaya ilk kez katılanlar net maaş ve brüt maaş kavramları arasında basit bir karışıklık yaşayabilmektedirler.
Brüt ücret ile net ücret arasındaki farkların anlaşılması, işverenler ve çalışanlar için çok önemlidir. Her iki taraf da maaş gereksinimlerini belirlerken veya işe alma kararlarını verirken net ödeme ve brüt ödemenin şartlarını iyi belirlemeli ve karşı tarafa açıkça şartları anlatmalıdır.
BRÜT MAAŞ NEDİR?
Brüt ücret, bir çalışanın vergiler ve kesintiler yapılmadan önce aldığı toplam para miktarıdır. Örneğin, bir işveren size yıllık 5.000 TL maaş ödediğinde, brüt maaş olarak 5.000 TL kazandığınız anlamına gelir. Gelir vergisi , damga vergisi, sağlık sigortası vb. herhangi bir kesinti yapılmayan maaştır. En iyi şekilde, tüm ödenekleri (ikramiyeleri, tatil ücretini, fazla mesai ücretini) ekledikten ve herhangi bir vergi indirmeden önce çalışana ödenen maaş miktarı olarak anlaşılabilir.
Brüt geliri, sunduğunuz hizmetlerden elde ettiğiniz kâr olarak düşünün. Herhangi bir kesinti veya vergi öncesi aslında almanız gereken esas miktardır diyebiliriz. Fakat işin içine kesintiler girdiğinde çalışanın eline geçen maaş miktarı değişmektedir. Bu nedenle brüt maaş ve net maaş kavramları arasındaki fark çok iyi anlaşılmalıdır.
NET MAAŞ NEDİR?
Net ücret, vergi ve sigorta kesintilerinden sonra işvereninizin size ödediği para miktarını ifade eder.
Böylece, net maaş, brüt maaştan vergi düşüldükten sonra kesinleşir. Yasal vergiler düşüldükten sonra işveren tarafından çalışanın aldığı miktardır. Kısacası bir çalışanın banka hesabına yatırılan gerçek tutardır. Bu genellikle eve götürülen ücretiniz olarak adlandırılır.
Net ödemenizi oluşturmak için brüt ödemenizden çıkacak kesinti örnekleri şunlardır: Gelir vergisi, Damga Vergisi, Sosyal Güvenlik Primi Çalışan Tahsisi, İşsizlik Sigortası Çalışan Tahsisi gibi.
BRÜTTEN NETE, NETTEN BRÜTE MAAŞ HESABI NASIL YAPILIR?
Brütten nete maaş hesaplama yöntemi ile çalışanlar ne kadar gelir vergisi verdiği ya da ne kadar AGİ (aile geçim indirimi) aldığını hesaplayabilirler. Brütten nete maaş hesaplaması yapılırken SGK Primi, İşsizlik Sigortası, Damga Vergisi, AGİ (aile geçim indirimi), Gelir Vergisi gibi birçok değişkene bağlı kalınmaktadır.
Brüt maaş hesaplaması net maaşa, sgk işçi pirimi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi eklenerek yapılmaktadır.
Net maaş hesaplamak için de aşağıda ki yöntem izlenebilir.
*BRÜT MAAŞ - Toplam Kesintiler (Ödenecek gelir vergisi + Damga Vergisi + Sosyal Güvenlik Primi Çalışan Tahsisi + İşsizlik Sigortası Çalışan Tahsisi) = NET MAAŞ formülü uygulanmaktadır.
*BRÜT MAAŞ - Sosyal Güvenlik Primi Çalışanlarının Tahsisi (% 14) - İşsizlik sigortası Çalışanın dağılımı (% 1) = Gelir vergisi matrahını vermektedir.
*Gelir vergisi matrahı - Gelir vergisi (% 15) - Damga vergisi (0,00759) = NET MAAŞ
Brüt maaştan %14’lük SGK primi elde edilir ve %1’lik işsizlik sigortası bedeli elde edilir. Brüt maaştan sgk primi ve işsizlik sigortası bedeli çıkartılarak gelir matrahına ulaşılır. Daha sonra gelir matrahına göre örnek olarak %15 lik gelir vergisi ve (0,00759) damga vergisi alınır, çıkan sonuçlar bir önceki elde edilen gelir matrahından düşürülür. Bunu yanı sıra Asgari geçim indirimi(AGİ) çıkan sonuca eklenir ve Net Maaş bilgisine ulaşılır.
