Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport düzenlemesi, pasaport kanunu teklifi, TBMM görüşmeleri Meclis gündeminde
Pasaport Kanunu'nda yapılması öngörülen yeni düzenleme, mühendis ve mimarlar için büyük bir değişikliğin habercisi olabilir. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni kanun teklifiyle birlikte, meslek odasına kayıtlı, aktif çalışan ve en az 15 yıl mesleki deneyime sahip mühendis ile mimarlara yeşil pasaport verilmesi gündeme geldi. Teklif, halen İçişleri Komisyonu’nda görüşülmeyi bekliyor. Peki, yeşil pasaport mühendis ve mimarlara ne zaman verilecek, kimleri kapsayacak, şartlar neler?
Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport hakkı hangi koşullarda verilecek?
TBMM Başkanlığı’na sunulan kanun teklifine göre, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne (TMMOB) bağlı odalara kayıtlı olan, mesleğini fiilen sürdüren ve en az 15 yıl boyunca meslek hayatında aktif görev alan mühendis ve mimarlar, yeşil pasaport alabilecek.
Bu kapsamda:
Yalnızca aktif çalışan meslek mensupları yararlanacak
Emeklilik durumunda olanlar veya pasif üyeler kapsama alınmayacak
Mesleki kıdem süresi 15 yıl ve üzeri olanlar hak kazanacak
Yurt dışı teknik faaliyetlerde bulunan kişiler öncelikli olacak
Yeşil pasaport nedir, avantajları nelerdir?
Yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport), kamu görevlileri ve belirli unvanlara sahip kişilere verilen, birçok ülkeye vizesiz seyahat imkânı sunan özel bir pasaport türüdür. Şu anda sadece belirli kadrolarda çalışan kamu personeli, eski TBMM üyeleri ve 1. dereceden emekli devlet memurları bu pasaportu kullanabiliyor.
Kanun teklifi yasalaşırsa, mühendis ve mimarlar da birçok Avrupa ülkesi başta olmak üzere 100’ün üzerinde ülkeye vizesiz giriş yapabilecek. Bu durum, uluslararası teknik projelerde yer alan uzmanların yurtdışı hareketliliğini ciddi oranda kolaylaştıracak.
Kanun teklifinde hangi gerekçeler sunuldu?
Kanun teklifinin gerekçesinde yer alan ifadelere göre, mühendis ve mimarlar;
Uluslararası teknik toplantılar
Bilimsel sempozyumlar, teknik fuarlar
Yurt dışı proje yürütmeleri ve saha ziyaretleri
gibi çok sayıda faaliyet için sık sık yurt dışına çıkmak zorunda kalıyor. Ancak vize sürecinde karşılaşılan engeller, hem meslek icrasını hem de Türkiye’nin uluslararası alandaki teknik temsil gücünü sekteye uğratıyor.
Yeşil pasaport ile bu tür prosedürel zorlukların ortadan kalkması ve mühendis-mimarların küresel rekabette daha hızlı hareket edebilmesi hedefleniyor.
TBMM’de pasaport kanunu teklifi hangi aşamada?
Kanun teklifi, 13 Ekim 2025 tarihinde Meclis Başkanlığı’na sunuldu. 28. Yasama Dönemi 4. Yasama Yılı kapsamında 2/3312 esas numarası ile kayda alınan teklif, şu an itibarıyla İçişleri Komisyonu’nda görüşülmeyi bekliyor.
Meclis kaynaklarına göre teklifin, Şubat ayı içerisinde komisyon gündemine gelmesi ve daha sonra Genel Kurul’a sevk edilmesi bekleniyor. Komisyon onayının ardından hızlıca yasalaşması halinde, 2026'nın ilk yarısında yürürlüğe girebilir.
Yeşil pasaport alacak meslek mensupları için ne gibi belgeler istenecek?
Taslak teklife göre, yeşil pasaport almak isteyen mühendis ve mimarlardan aşağıdaki belgelerin sunulması öngörülüyor:
TMMOB'ye bağlı odadan alınacak aktif üyelik belgesi
15 yıllık meslek kıdemini gösteren belge veya hizmet dökümü
Çalışılan kurum veya şirketten alınacak faal meslek icrası yazısı
Pasaport talep formu ve biyometrik fotoğraf
Bu belgelerle birlikte il nüfus müdürlüklerine yapılacak başvurularda hususi damgalı pasaport verilmesi planlanıyor.
Bu düzenleme kaç kişiyi kapsıyor?
TMMOB verilerine göre Türkiye genelinde yaklaşık 500 binin üzerinde kayıtlı mühendis ve mimar bulunuyor. Bunların yaklaşık 150-200 binlik kısmı, 15 yıl ve üzeri mesleki kıdeme sahip, aktif olarak çalışan kişilerdir. Düzenleme hayata geçtiğinde doğrudan bu gruptaki binlerce meslek mensubu yeşil pasaport alabilecek.
Mevcutta kimler yeşil pasaport alabiliyor?
Mevcut pasaport kanunu hükümlerine göre yeşil pasaport hakkı bulunanlar:
TBMM eski üyeleri
1., 2., 3. derece kadrolu devlet memurları
Emeklilik sonrası 1. dereceye ulaşan kamu görevlileri
Kamu bankalarında üst düzey görevde olanlar
Belirli üst kademe yöneticiler ve belediye başkanları
Yeni teklif, bu kapsama ilk kez özel sektör çalışanı statüsünde yer alan bir meslek grubunu dahil etmeyi hedefliyor.
