Gazze Şeridi’nin dünyaya açılan tek kara bağlantısı olan Refah Sınır Kapısı, özellikle 2024’ten bu yanyaşanan askeri gerilimler ve abluka koşulları nedeniyle hem siyasi hem de insani boyutta büyük önem taşıyor. Refah Sınır Kapısı açıldı mı, nereye açılıyor, kimin kontrolünde gibi sorular ise kamuoyunun gündeminde ilk sıralarda yer alıyor. Son açıklamalara göre, Refah Kapısı sınırlı sayıda geçişe izin verecek şekilde açıldı. İşte detaylar…
Refah Sınır Kapısı açıldı mı? Son gelişmeler ne yönde?
Refah Sınır Kapısı, yapılan resmi açıklamalara göre 2026 yılı itibarıyla sınırlı ve kontrollü şekilde açıldı. Geçişler, İsrail ordusunun koordinasyon birimi COGAT tarafından duyurulan "pilot uygulama" çerçevesinde gerçekleşiyor. Bu kapsamda, ilk etapta 150 Filistinli’nin Gazze’den çıkış yapmasına izin verileceği bildirildi.
Uygulamanın Avrupa Birliği Refah Yardım Misyonu (EUBAM Refah), Mısır makamları ve diğer ilgili taraflarla koordineli şekilde yürütüldüğü ifade edildi. Pilot aşamanın tamamlanmasının ardından çift yönlü geçişlerin genişletilmesi planlanıyor.
Refah Sınır Kapısı nereye açılır?
Refah Sınır Kapısı, Gazze Şeridi’nin güneyinde, Mısır’ın Sina Yarımadası’na açılmaktadır. Sınırın iki tarafında da “Refah” adıyla anılan şehirler bulunmaktadır. Filistin tarafı Gazze’nin güney ucunu temsil ederken, Mısır tarafı ise Kuzey Sina bölgesine bağlanmaktadır.
Bu geçiş noktası, Gazze'nin dış dünyayla doğrudan bağlantı kurabildiği tek kara kapısı olma özelliği taşır. Kapının açık olması, hem insani yardım, hem sağlık transferleri, hem de göçmen geri dönüşleri açısından hayati bir role sahiptir.
Refah Sınır Kapısı kimin kontrolünde?
Refah Kapısı'nın kontrolü çok aktörlü ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Kağıt üzerinde kapı, Mısır’ın egemenlik sınırları içerisinde yer alırken, pratikte kontrol İsrail, Mısır ve uluslararası gözlemciler arasında paylaşılıyor.
İsrail, 2024’te başlayan kara operasyonları sonrası Refah bölgesinde fiili kontrol sağladığını duyurdu. Özellikle geçiş izinleri ve güvenlik kontrolleri, COGAT birimi aracılığıyla yürütülüyor.
Mısır makamları, sınırın kendi tarafındaki düzeni ve geçişleri organize ederken, Kahire merkezli güvenlik kurumları aktif rol oynuyor.
Avrupa Birliği'nin bölgedeki temsilcisi olan EUBAM Refah, geçiş sürecini gözlemleyip denetliyor.
Bu çok taraflı denetim yapısı, geçişlerin sürekli, düzenli ve güvenli bir şekilde gerçekleşebilmesini sağlamayı amaçlıyor. Ancak politik krizler ve askeri hareketlilik, bu yapının işlerliğini sık sık kesintiye uğratabiliyor.
Gazze'den kimler geçebiliyor?
Açıklamalara göre, geçişler şu anda öncelikli gruplar için açık durumda. Bu gruplar arasında:
Ağır hastalar ve yaralılar,
Tıbbi tedaviye muhtaç kişiler,
Uluslararası pasaporta sahip olanlar,
Mısır’a dönüş izni bulunan Filistinliler yer alıyor.
Gazze Sağlık Bakanlığı, kritik durumdaki hastaların Mısır'a nakli için yeterli koordinasyonun henüz sağlanmadığını açıklarken, Mısır tarafında özellikle Han Yunus yakınlarında Kızılay ekiplerinin hazırlıklarını tamamladığı bildiriliyor.
Refah Sınır Kapısı neden bu kadar önemli?
Refah Kapısı, Gazze için yalnızca bir sınır kapısı değil, aynı zamanda yaşam hattı niteliği taşıyor. 2007'den bu yana süren abluka nedeniyle ticaret, seyahat, sağlık ve insani yardım açısından tek çıkış noktası olan Refah, özellikle kriz anlarında insanî koridor olarak işlev görüyor.
Al Jazeera tarafından yayımlanan son rapora göre:
Gazze'den savaş sırasında kaçan yaklaşık 80 bin Filistinli, Refah Sınır Kapısı üzerinden geri dönmeyi bekliyor.
Yaklaşık 22 bin hasta ve yaralı, tedavi amaçlı olarak Mısır tarafına geçmeyi talep ediyor.
Geciken geçişlerin, can kayıplarını artırabileceği uyarısı yapılıyor.
Bu nedenle kapının açılması yalnızca bir siyasi gelişme değil, aynı zamanda binlerce insanın hayatına doğrudan etki edecek bir insani hamle olarak değerlendiriliyor.
Pilot uygulama ne anlama geliyor?
"Pilot uygulama", sınırlı sayıda ve kontrollü geçişleri kapsayan geçici bir test süreci anlamına geliyor. Bu süreçte:
Geçiş yapacak kişiler önceden belirleniyor,
Güvenlik kontrolleri sıkı şekilde uygulanıyor,
Avrupa Birliği ve Mısır arasında sürekli iletişim kuruluyor.
Pilot aşamanın başarılı şekilde tamamlanması halinde, Refah Sınır Kapısı’nın daha geniş kapsamlı geçişlere açılması bekleniyor. Ancak İsrail'in güvenlik endişeleri, bu sürecin ne kadar süreyle devam edeceği konusunda belirsizlik yaratıyor.
Refah Sınır Kapısı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Refah Sınır Kapısı açıldı mı?
Evet, 2026 yılı itibarıyla sınırlı ve kontrollü şekilde açılmıştır. İlk aşamada 150 kişinin geçişine izin verilmiştir.
Refah Sınır Kapısı nereye açılıyor?
Refah Kapısı, Gazze Şeridi'nin güneyinden Mısır'ın Sina Yarımadası'na açılmaktadır. Her iki tarafta da "Refah" isimli şehirler bulunmaktadır.
Refah Kapısı kimin kontrolünde?
Kapı resmî olarak Mısır egemenliğinde olsa da, İsrail, Mısır ve Avrupa Birliği (EUBAM Refah) arasında koordineli şekilde kontrol edilmektedir. İsrail, 2024’ten bu yana bölgenin güvenlik kontrolünü fiilen elinde bulundurmaktadır.
Hangi gruplar geçiş yapabiliyor?
Pilot uygulama kapsamında hasta, yaralı, yaşlı, uluslararası pasaport sahibi kişiler ile özel izinliler geçebilmektedir.
Refah Sınır Kapısı tamamen açılacak mı?
Şu anda pilot uygulama süreci yürütülmektedir. Sürecin başarılı olması ve siyasi koşulların uygun hale gelmesi durumunda çift yönlü geçişlerin genişletilmesi hedefleniyor.
