İran halkına yaptığı son çağrı ile yeniden gündeme gelen Rıza Pehlevî, uluslararası kamuoyunda en çok konuşulan isimlerden biri oldu. İran’daki mevcut yönetime yönelik sert ifadeleri ve orduya yaptığı çağrıyla dikkat çeken Pehlevî hakkında “Rıza Pehlevî kimdir, kaç yaşında, aslen nereli, neyi savunuyor?” soruları yoğun şekilde araştırılıyor.
Rıza Pehlevî Kimdir?
Rıza Pehlevî, İran’ın son Şahı Muhammed Rıza Pehlevî ile Şahbanu Farah Diba’nın en büyük oğludur. Pehlevî Hanedanı’nın veliahtı olarak 1967 yılında resmî olarak ilan edildi.
1979 İran Devrimi’nin ardından monarşinin sona ermesiyle birlikte ailesiyle birlikte ülkeyi terk etti. Sürgün hayatı ABD’de devam eden Pehlevî, İran İslam Cumhuriyeti yönetimine karşı muhalif bir figür olarak öne çıkıyor.
Rıza Pehlevî Kaç Yaşında, Nerede Doğdu?
31 Ekim 1960 tarihinde Tahran’da doğan Rıza Pehlevî, 2026 yılı itibarıyla 65 yaşındadır. Çocukluğunu saray ortamında geçiren Pehlevî, genç yaşta veliaht olarak yetiştirildi.
İran kökenli olan Pehlevî, hem hanedan geçmişi hem de İran kültürel mirasına yaptığı vurgularla kimliğini tanımlıyor.
Eğitim ve Askerî Geçmişi
Rıza Pehlevî, özel saray eğitiminden sonra pilotluk eğitimi aldı. 11 yaşında ilk solo uçuşunu gerçekleştirdiği biliniyor. İran İmparatorluk Hava Kuvvetleri’nde subay adayı olarak görev yaptı.
1978’de pilot eğitimi için ABD’deki Reese Hava Üssü’ne gönderildi. Eğitim sürecinde Williams College ve Kahire Amerikan Üniversitesi’nde siyaset bilimi alanında öğrenim gördü. 1985 yılında Güney Kaliforniya Üniversitesi’nden lisans derecesi aldı.
Farsça’nın yanı sıra İngilizce ve Fransızca konuşabiliyor.
Sürgün ve Siyasi Faaliyetleri
1979’daki devrim sonrası ailesi sürgüne gitti. 1980’de babasının ölümünün ardından kendisini sembolik olarak II. Rıza Şah ilan etti. Ancak İran’da herhangi bir resmî yetkiye sahip değil.
ABD’de yaşayan Pehlevî, İran’da laik ve demokratik bir sistem kurulması gerektiğini savunuyor. 2013 yılında kurulan İran Millî Konseyi’nin kurucuları arasında yer aldı ve halkın referandum yoluyla yönetim biçimini belirlemesi gerektiğini dile getirdi.
2025–2026 dönemindeki protestolarda da sosyal medya ve diplomatik temaslar yoluyla muhalif hareketlere destek verdi.
İran Halkına Mesajı Ne Oldu?
Rıza Pehlevî, son açıklamasında İran’ın dini lideri Ali Hamaney’i sert ifadelerle eleştirdi. Hamaney’i “çağımızın kana susamış despotu” olarak tanımlayan Pehlevî, mevcut sistemin sona erme aşamasında olduğunu öne sürdü.
Açıklamasında, “Bu bir devrin sonu. Sistem çok yakında tarihin çöplüğüne atılacak” ifadelerini kullandı.
Ayrıca İran ordusuna ve güvenlik güçlerine çağrıda bulunarak, “Bu, millete katılmak ve İran’ın özgür geleceğine geçişi sağlamak için son fırsatınızdır” dedi.
Bu sözler, hem İran içinde hem de uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Siyasi Görüşleri Neler?
Rıza Pehlevî, İran’da din ile devletin ayrıldığı laik bir demokrasi modelini savunduğunu belirtiyor. Serbest seçimler, insan hakları ve hukukun üstünlüğü vurgusu yapıyor.
Olası bir rejim değişikliğinde doğrudan siyasi görev talep etmeyeceğini ve kararın halka bırakılması gerektiğini ifade ediyor.
Evli Mi, Kaç Çocuğu Var?
Rıza Pehlevî, 12 Haziran 1986’da Yasmine Etemad-Amini ile evlendi. Çiftin üç kızı bulunuyor:
Nur (1992)
İman (1993)
Farah (2004)
Şii Müslüman inancına bağlı olduğunu ifade eden Pehlevî, zaman zaman Zerdüşt kültürel mirasına da vurgu yapıyor.
Uluslararası Temasları
Pehlevî, ABD ve bazı Batı ülkelerinde çeşitli diplomatik temaslarda bulunuyor. İran’daki demokratik hareketlere destek çağrıları yapıyor ve sürgündeki muhalif gruplarla temasını sürdürüyor.
Bazı kamuoyu yoklamalarında, İran’da geçiş dönemi liderliği konusunda destek gördüğüne dair veriler yer alıyor.
