Çanakkale Zaferi’nin sembol isimlerinden Seyit Onbaşı, 18 Mart 1915’te gösterdiği olağanüstü cesaretle savaşın seyrini değiştiren askerlerden biri olarak tarihe geçti. Her yıl 18 Mart’ta milyonlarca kişi “Seyit Onbaşı kimdir, nerelidir, kaç kilo mermi kaldırdı, HMS Ocean’ı nasıl vurdu, Çanakkale Savaşı’nı nasıl etkiledi?” sorularının yanıtını araştırıyor. İşte Koca Seyit olarak hafızalara kazınan kahramanın hayatı ve tarihe geçen o anın ayrıntıları.
Seyit Onbaşı Kimdir, Nerelidir?
Seyit Onbaşı, tam adıyla Seyit Ali Çabuk, 1889 yılında Balıkesir’in Havran ilçesine bağlı Manastır köyünde dünyaya geldi. Halk arasında “Koca Seyit” olarak anılan kahraman asker, genç yaşta Osmanlı ordusuna katıldı.
Balkan Savaşı’nda görev yaptıktan sonra I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte 1914 yılında Çanakkale Cephesi’nde topçu eri olarak görevlendirildi. Rumeli Mecidiye Tabyası’nda görev yapan Seyit Ali, savaşın en kritik günlerinden birinde adını tarihe yazdırdı.
18 Mart 1915’te Rumeli Mecidiye Tabyası’nda Ne Oldu?
18 Mart 1915, Çanakkale Deniz Savaşı’nın dönüm noktası olarak kabul ediliyor. İtilaf Devletleri donanması, Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul’a ulaşmayı hedefliyordu. Gün boyu süren yoğun bombardıman sırasında Rumeli Mecidiye Tabyası da ağır hasar aldı.
Tabyadaki vinç sistemi düşman ateşiyle kullanılamaz hale gelince, top mermilerini namluya sürmek neredeyse imkânsızlaştı. İşte bu kritik anda Seyit Onbaşı devreye girdi.
Kaynaklara göre Seyit Ali, yaklaşık 215 ila 276 kilogram arasında olduğu belirtilen top mermisini sırtlayarak namluya taşıdı ve ateşlenmesini sağladı. Bu atışlardan biri, İngiliz donanmasının en güçlü zırhlılarından HMS Ocean’a isabet etti.
Seyit Onbaşı Kaç Kilo Mermi Kaldırdı?
Seyit Onbaşı’nın kaldırdığı merminin ağırlığına ilişkin farklı bilgiler bulunuyor. Harp Mecmuası’nda merminin 215 kilogram olduğu belirtilirken, bazı kaynaklarda bu ağırlık 275 kilogram olarak geçiyor. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı kayıtlarında ise 276 kilogramlık bir merminin kullanılmadığı ifade ediliyor.
Tarihçiler, o dönemde Rumeli Mecidiye Tabyası’nda kullanılan top mermilerinin ortalama 215 kilogram civarında olduğunu belirtiyor. Ancak hangi ağırlık kabul edilirse edilsin, savaş şartları altında bu büyüklükte bir merminin insan gücüyle kaldırılması, askeri tarih açısından sıra dışı bir olay olarak değerlendiriliyor.
Seyit Onbaşı’nın art arda üç mermi taşıdığı ve bu atışların düşman gemilerine ciddi hasar verdiği kayıtlarda yer alıyor.
HMS Ocean Nasıl Vuruldu, Çanakkale Savaşı Nasıl Etkilendi?
Seyit Onbaşı’nın taşıdığı mermilerden biri HMS Ocean’a isabet etti. Gemi, aldığı hasarın ardından manevra kabiliyetini kaybetti ve mayınlı alana sürüklendi. Burada bir mayına çarpan Ocean, kısa süre sonra sulara gömüldü.
HMS Ocean’ın batması, İtilaf Devletleri donanmasında büyük moral kaybına yol açtı. Aynı gün Bouvet ve Irresistible zırhlılarının da batmasıyla birlikte İtilaf kuvvetleri geri çekilme kararı aldı.
Askeri tarih uzmanlarına göre 18 Mart 1915’te yaşanan bu gelişmeler, Çanakkale Deniz Harekâtı’nın başarısızlıkla sonuçlanmasında belirleyici rol oynadı. Seyit Onbaşı’nın hamlesi, sembolik olduğu kadar stratejik açıdan da kritik bir katkı olarak görülüyor.
Seyit Onbaşı’nın Kahramanlığı Nasıl Ödüllendirildi?
Gösterdiği cesaretin ardından Seyit Ali’ye onbaşı rütbesi verildi. Bu tarihten sonra “Seyit Onbaşı” olarak anılmaya başlandı.
Savaş sonrasında ise mütevazı bir hayat sürdü. Terhis olduktan sonra köyüne dönen Seyit Onbaşı, ormancılık ve kömürcülük yaparak geçimini sağladı. Maddi zorluklarla mücadele ettiği bilinen kahraman asker, savaşta gösterdiği cesareti hiçbir zaman kişisel bir çıkar unsuru haline getirmedi.
1934 yılında Mustafa Kemal Atatürk ile görüşme fırsatı bulan Seyit Ali, Soyadı Kanunu’nun çıkmasının ardından Çabuk soyadını aldı.
Seyit Onbaşı Ne Zaman Vefat Etti?
Çanakkale’nin unutulmaz kahramanı Seyit Ali Çabuk, 1 Aralık 1939 tarihinde zatürre nedeniyle hayatını kaybetti. Balıkesir’in Havran ilçesinde toprağa verildi.
Bugün Rumeli Mecidiye Tabyası’nda ve Türkiye’nin birçok noktasında heykelleri bulunan Seyit Onbaşı, 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi’nin simge isimlerinden biri olarak anılıyor. Her yıl düzenlenen anma törenlerinde, onun savaşın en kritik anında gösterdiği insanüstü gayret bir kez daha hatırlatılıyor.
Seyit Onbaşı’nın sırtladığı mermi, yalnızca bir top mermisi değil; bir milletin direncini, inancını ve kararlılığını temsil eden tarihî bir sembol olarak hafızalarda yer almayı sürdürüyor.
