2025–2026 eğitim öğretim yılı yarıyıl tatiline girerken, ilkokul öğrencilerine verilen karnelerde yer alan “Yeterli” ve “Geliştirilmeli” ifadeleri, klasik puan sistemine alışkın olan veliler için dikkat çekici bir konu oldu. Özellikle notların sayısal karşılığını bekleyen birçok veli, “Karnede yeterli ne demek, geliştirilmeli kaç puan oluyor?” gibi sorularla araştırma yapıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) ilkokullarda uygulamaya koyduğu bu kazanım temelli değerlendirme sistemi, öğrencilere sadece bilgi ölçümüne değil, gelişim süreçlerine de odaklanan bir karne modeli sunuyor. İşte bu yeni karne sisteminde kullanılan notların anlamları…
Karnede “Yeterli” ne demek, hangi başarıyı ifade eder?
Karnede yer alan "Yeterli" ifadesi, öğrencinin ilgili dersin temel kazanımlarını büyük oranda edindiğini ve konuları genel hatlarıyla kavradığını gösterir. Bu not, öğrencinin ders başarısının geçer düzeyde olduğunu, yani müfredatı takip ettiğini ve öğrenme sürecinde yeterince ilerleme sağladığını belirtir.
“Yeterli” notu = Temel başarı düzeyi
Öğrencinin dersi geçtiği anlamına gelir.
Ancak bu, öğrencinin konularda “çok iyi” olduğu anlamına gelmez.
Öğrencinin potansiyelinin daha fazlasını ortaya koyabileceği yönünde bir işarettir.
“Yeterli” ifadesiyle veliye verilen mesaj:
“Öğrenciniz dersi başarıyla takip etti. Konulara hâkim, ancak daha üst düzey başarıya ulaşmak için gelişim potansiyeli taşıyor.”
Karnede “Geliştirilmeli” ne demek, başarısızlık mıdır?
Karne üzerinde “Geliştirilmeli” ifadesiyle karşılaşan veliler genellikle öğrencinin başarısız olduğunu düşünse de, bu notun anlamı farklıdır. Geliştirilmeli notu, öğrencinin o dersin temel kazanımlarını tam olarak kavrayamadığını ifade eder. Ancak bu durum, öğrencinin sınıf tekrarına kalacağı ya da başarısız sayılacağı anlamına gelmez.
“Geliştirilmeli” notu = Düşük kazanım düzeyi
Eksik öğrenme olduğu anlamına gelir.
Daha fazla destek, tekrar ve rehberlik gerektiğine işaret eder.
İkinci dönem hedef odaklı gelişim planlaması yapılması beklenir.
“Geliştirilmeli” ifadesiyle veliye verilen mesaj:
“Öğrenciniz bu derste bazı konuları yeterince kavrayamamış olabilir. Ek çalışmalar ve yönlendirmelerle ikinci dönem gelişim gösterebilir.”
Karnede puan yerine neden derecelendirme terimleri var?
İlkokul düzeyinde (1, 2, 3 ve 4. sınıflarda), Milli Eğitim Bakanlığı klasik puanlı sistem yerine, öğrencinin bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimini bütünsel olarak değerlendiren kazanım temelli sistem uygulamaktadır. Bu sistemde:
Sayısal puanlar yerine “çok iyi”, “iyi”, “yeterli” ve “geliştirilmeli” gibi derecelendirme kullanılır.
Öğrencilerin bireysel gelişimi ve ilerleme düzeyi esas alınır.
Notlar, öğrencinin sadece sınav performansına değil, ders sürecindeki katılımı, ödeve yaklaşımı, öğrenme motivasyonu gibi kriterlere göre belirlenir.
Bu uygulamanın amacı, öğrenciler arasında rekabet yaratmadan, onların gelişim süreçlerine odaklanarak daha destekleyici bir eğitim ortamı sağlamaktır.
Karnede şube ortalaması rengi ne anlama gelir? Yeşil, mavi ve kırmızı renklerin anlamı nedir?
Karnelerde bazı derslerin karşısında “şube ortalaması” renkli bir çubukla gösterilmektedir. Bu renkler, öğrencinin o dersteki performansının sınıf ortalamasıyla karşılaştırmasını ifade eder:
Yeşil: Öğrencinin notu sınıf ortalamasından yüksek
Mavi: Öğrencinin notu sınıf ortalamasına eşit
Kırmızı: Öğrencinin notu sınıf ortalamasının altında
Bu göstergeler, öğrencinin sınıf içi genel performansla kıyaslamasını sağlar, ancak bireysel gelişimi ölçmek açısından tek başına belirleyici değildir.
Veliler bu notlara nasıl yaklaşmalı, ne yapmalı?
“Geliştirilmeli” notu varsa: Endişelenmek yerine, öğrencinin gelişime açık yönlerini desteklemek için öğretmenle iletişime geçilmeli.
“Yeterli” notu varsa: Öğrencinin temel kazanımları edindiği bilinmeli, ancak daha ileri düzeye ulaşabilmesi için teşvik edilmeli.
Çocukların notlarıyla ilgili motivasyonu kırılmamalı; özellikle ilkokul düzeyinde destekleyici ve sabırlı bir yaklaşım benimsenmelidir.
