Bu haberde, süresiz nafaka düzenlemesinde gelinen son noktayı, kulislerde konuşulan formülleri ve mevcut nafaka dosyalarının durumunun nasıl şekillenebileceğini, E-A-T kriterlerine uygun şekilde ayrıntılı olarak aktarıyoruz.
Süresiz nafaka gerçekten bitti mi?
Hayır. Şu an için süresiz nafakanın resmen kaldırıldığına dair yürürlüğe girmiş bir yasa bulunmuyor.
Ancak edinilen bilgilere göre, süresiz nafaka uygulamasına son verilmesine yönelik kapsamlı bir yasal düzenleme üzerinde aktif şekilde çalışılıyor. Çalışmanın merkezinde, boşanma sonrası ödenen yoksulluk nafakasının artık süresiz olmaması ve belirli bir süreyle sınırlandırılması bulunuyor.
Hazırlık sürecinin, yıl içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmesi beklenen bir yasa teklifiyle sonuçlanması öngörülüyor.
Dolayısıyla bugün itibarıyla:
Süresiz nafaka bitmedi, ancak kaldırılmasına yönelik çalışmalar sona yaklaşmış durumda.
Yeni nafaka düzenlemesi ne getiriyor?
Hazırlıkları sürdürülen düzenlemenin temel yaklaşımı, nafaka süresinin evlilik süresiyle doğrudan bağlantılı hale getirilmesi.
Kulislerde konuşulan modele göre;
-
Çiftlerin evli kaldığı süre,
-
Nafaka alınacak sürenin ana belirleyicisi olacak.
Bu sistemle birlikte, çok kısa süren evlilikler sonrası uzun yıllar veya süresiz nafaka ödenmesi uygulamasının sona erdirilmesi amaçlanıyor.
Çalışmalar, iktidar partisi olan Adalet ve Kalkınma Partisi koordinasyonunda yürütülüyor ve akademisyenler ile sivil toplum kuruluşlarının görüşleri de sürece dahil ediliyor.
Nafaka nasıl belirlenecek? Masadaki formül ne?
Şu an için resmi ve kesinleşmiş bir hesaplama yöntemi açıklanmış değil. Ancak üzerinde durulan formüller kamuoyuna yansıdı.
Buna göre;
evlilik süresine belirli bir süre eklenerek nafaka süresinin belirlenmesi formülü gündemde.
Öne çıkan örnek senaryolar şu şekilde:
-
3 yıl evli kalanlara yaklaşık 5 yıl nafaka,
-
5 yıl evli kalanlara yaklaşık 7 yıl nafaka,
-
daha uzun evliliklerde ise evlilik süresine orantılı şekilde artan nafaka süresi.
Yani özetle, nafaka süresi evlilik süresinden daha uzun olabilir ancak süresiz olmayacak.
Bu modelle amaçlanan temel unsur, nafakanın otomatik olarak ömür boyu devam eden bir hak olmaktan çıkarılmasıdır.
Süresiz nafaka neden kaldırılmak isteniyor?
Süresiz nafaka uygulaması, özellikle;
-
çok kısa süreli evlilikler,
-
taraflardan birinin yeniden hayat kurmasına rağmen nafakanın devam etmesi,
-
ekonomik dengenin yıllar içinde tamamen değişmesine rağmen nafaka yükümlülüğünün sürmesi
gibi gerekçelerle uzun süredir tartışma konusu oluyordu.
Bu nedenle yeni düzenlemede;
-
evlilik süresi,
-
tarafların çalışma durumu,
-
ekonomik yeterlilik,
-
yeniden evlenme veya fiili birliktelik gibi faktörlerin
nafaka kararlarında daha etkili olması hedefleniyor.
Nafakalar iptal mi edilecek?
Hayır. Yeni düzenleme ile nafakaların toplu şekilde iptal edilmesi gibi bir uygulama gündemde değil.
Çalışmalar, nafaka hakkının tamamen kaldırılmasına değil, nafakanın süre ve kriter bakımından yeniden düzenlenmesine odaklanıyor.
Yani;
nafaka devam edecek, ancak süresiz olmayacak.
Bu nedenle kamuoyunda sıkça dile getirilen “nafaka tamamen kaldırılıyor” iddiası doğru değil.
Daha önce boşananların nafakası kesilecek mi?
En çok merak edilen sorulardan biri de bu.
Şu an için:
Daha önce boşanmış ve mahkeme kararıyla nafaka alan kişilerin durumuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Hukuk çevrelerinde ağırlıklı görüş, çıkarılacak düzenlemenin geçmişe dönük değil, ileriye dönük uygulanacağı yönünde.
Türk hukuk sisteminde genel ilke gereği, kazanılmış hakların geriye dönük olarak ortadan kaldırılması oldukça istisnai bir durumdur.
Bu nedenle mevcut beklenti şudur:
Daha önce boşanmış ve nafaka bağlanmış kişiler için otomatik bir kesinti olmayacak.
Ancak yasa metninde, devam eden nafakaların yeniden değerlendirilmesine imkân tanıyan özel bir geçiş hükmü yer alıp almayacağı, düzenleme açıklandığında netleşecektir.
Mevcut nafaka dosyaları için ne olabilir?
Yeni düzenlemenin kabul edilmesi halinde en kritik konulardan biri, halen devam eden nafaka dosyalarının durumu olacak.
Şu ihtimaller üzerinde duruluyor:
-
Mevcut nafaka kararlarının aynen devam etmesi,
-
Sadece yeni açılacak boşanma davalarında yeni sistemin uygulanması,
-
İstisnai olarak taraflara yeniden değerlendirme başvurusu hakkı tanınması.
Ancak bunların hiçbiri şu an için resmi olarak açıklanmış değil.
Kadınlar için sosyal destek modeli gündemde
Yeni sistemin en hassas noktalarından biri, nafaka süresi sona eren ve gelir imkânı bulunmayan kadınların mağdur edilmemesi.
Bu kapsamda;
-
çalışmayan,
-
çocuğu olan,
-
sosyal güvencesi bulunmayan
kadınlar için sosyal yardım ve destek mekanizmalarının devreye alınması planlanıyor.
Bu konu, daha önce Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu tarafından yapılan çalışmalarda da özellikle vurgulanan başlıklardan biri olmuştu.
Boşanma ve nafaka davaları ayrılacak mı?
Kulis bilgilerine göre yeni düzenleme kapsamında;
-
boşanma davası,
-
velayet ve nafaka talepleri
ayrı süreçler olarak ele alınabilecek.
Böylece yıllarca süren çekişmeli boşanma davalarının kısaltılması ve nafaka ile ilgili kararların daha hızlı verilmesi hedefleniyor.
Süresiz nafaka düzenlemesi ne zaman çıkacak?
Şu an için düzenlemenin yürürlüğe gireceği net bir tarih açıklanmış değil.
Ancak çalışmaların, bu yıl içerisinde TBMM gündemine taşınması bekleniyor. Komisyon süreci ve Genel Kurul görüşmeleri sonrasında nihai şeklin verilmesi öngörülüyor.
Özetle süresiz nafaka konusunda son durum
Bugünkü tabloya göre:
-
Süresiz nafaka henüz kaldırılmadı.
-
Evlilik süresine bağlı süreli nafaka modeli üzerinde çalışılıyor.
-
Nafaka tamamen kaldırılmıyor, süreyle sınırlandırılması planlanıyor.
-
Daha önce boşananların nafakasının otomatik olarak kesilmesine yönelik bir karar bulunmuyor.
-
Mevcut nafakaların nasıl etkileneceği, yasa metni açıklandığında netleşecek.
