İran'da yaşanan ekonomik gelişmeler, yaptırımlar ve döviz hareketliliği, komşu ülke Türkiye'de de yakından takip ediliyor. Bu kapsamda özellikle son dönemde sıkça aratılan soruların başında “İran para birimi nedir?”, “İran riyali kaç TL?” ve “Tümen ne demek, riyal ile farkı nedir?” soruları geliyor. İran’a seyahat eden turistler, ticaret yapan iş insanları ve bölgesel gelişmeleri takip edenler için bu sorular oldukça önemli.
İran para birimi nedir, kodu nedir?
İran’ın resmi para birimi İran Riyali (IRR)’dir.
İran Riyali, İran Merkez Bankası tarafından basılır ve ülke genelinde geçerli tek resmi ödeme aracıdır. İran riyali, uluslararası döviz piyasalarında “IRR” kodu ile tanımlanır.
Ancak günlük yaşamda İran halkı alışverişlerde ve fiyat belirtirken riyal yerine genellikle tümen kavramını kullanır. Bu da ülkedeki para sisteminin yabancılar açısından kafa karıştırıcı olmasına yol açar.
Tümen nedir, riyal ile farkı ne?
Tümen, İran’da halk arasında yaygın biçimde kullanılan, resmi olmayan bir para birimidir.
1 tümen = 10 riyal
Yani, eğer bir ürünün fiyatı 1.000 tümen olarak belirtiliyorsa, bu aslında 10.000 riyal anlamına gelir.
İran halkı çoğunlukla enflasyon nedeniyle yükselen rakamları sadeleştirmek adına tümen kavramını kullanır. Ancak tümen resmî evraklarda, bankacılık işlemlerinde ya da döviz hesaplamalarında geçerli değildir. Bu nedenle İran’a gidecek ya da İran’la ticaret yapacak kişilerin bu farkı iyi bilmesi gerekir.
İran riyali kaç TL? 2026 güncel döviz kuru
12 Ocak 2026 tarihi itibarıyla 1 İran riyali, Türk lirası karşısında oldukça düşük bir değere sahiptir.
1 İran Riyali = 0,000043 TL
Bu değer, 1 TL = yaklaşık 23.255 İran riyali anlamına gelir.
İran riyalinin bu düşük seviyesi, ülkenin yüksek enflasyon, uluslararası yaptırımlar, döviz rezervlerindeki sıkıntılar ve ekonomik izolasyon gibi nedenlerle uzun süredir devam eden ekonomik daralmasının bir sonucudur.
İran ekonomisinde riyalin değerini etkileyen faktörler
İran riyalinin TL karşısında bu kadar düşük olmasının arkasında pek çok ekonomik ve siyasi faktör yer alıyor. Bunlar arasında:
ABD ve Batı ülkeleri tarafından uygulanan yaptırımlar
İran Merkez Bankası'nın döviz müdahaleleri ve piyasaya sınırlı döviz arzı
İhracat gelirlerinin sınırlı olması
İthalat kısıtlamaları ve iç piyasada dolarizasyon
Petrol ve doğalgaz gelirlerine bağımlılık
Yüksek enflasyon ve düşük satın alma gücü
Bu faktörler, İran riyalinin döviz karşısında sürekli olarak değer kaybetmesine neden olmaktadır.
İran’da riyal ile alışveriş zor mu?
Yerli halk tümeni kullandığı için, yabancı turistlerin ve iş insanlarının İran’da alışveriş yaparken tümen ile riyal arasındaki farkı anlaması önemlidir. Mağazalarda, pazarlarda ya da restoranlarda genellikle fiyatlar tümen cinsinden ifade edilir.
Örneğin:
Etiket: “30.000 Tümen” → Gerçekte 300.000 riyal
Döviz hesabı: 300.000 IRR = Yaklaşık 13 TL
Bu nedenle İran’a seyahat edecek kişilerin kurları takip etmesi, güncel döviz çeviriciler kullanması ve yanlarında hesap makinesi bulundurmaları önerilir.
İran’da resmi döviz kuru ve karaborsa kuru farkı var mı?
Evet. İran’da, resmi döviz kuru ile serbest piyasa kuru arasında zaman zaman ciddi farklar oluşmaktadır. Bu farklar, özellikle ABD doları ve euro bazında daha belirgindir. Devletin sabit kur politikası ile serbest piyasadaki gerçek arz-talep dengesi uyumsuzluklar yaratır.
Bu durum, ticaret yapanlar ve döviz işlemi yapan kişiler için kur riski oluşturabilir. Türkiye’den İran’a mal satmak ya da ithalat yapmak isteyen firmaların güncel kur politikasını dikkate alarak anlaşma yapmaları önemlidir.
İran'da Türk lirası geçiyor mu?
Hayır, İran’da resmi olarak yalnızca İran riyali (IRR) geçerlidir. Ancak bazı büyük şehirlerde ve turistik bölgelerde Türk lirası ya da dolar kabul eden işletmeler olabilir. Bununla birlikte, alışverişlerde genellikle iran riyali kullanmak zorunludur.
Bankalarda veya döviz bürolarında Türk lirası bozdurulabilir. Ancak kurlarda yüksek farklar olabilir. Bu nedenle İran’a giderken mümkünse dolar veya euro ile gitmek ve orada riyale çevirmek daha avantajlı olabilir.
