Kademeli emeklilik, sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999 ile 2008 yılları arasında olan vatandaşların emeklilik yaşının ve prim gün sayısının, sigorta giriş tarihine göre aşamalı olarak düzenlenmesini öngören yeni bir modeldir. Özellikle EYT düzenlemesinden yararlanamayan milyonlarca çalışan için adil bir çözüm talebiyle gündeme gelmiştir.
2026 yılı itibarıyla Meclis'e sunulan yeni tekliflerle birlikte, kademeli emeklilik için yeni formüller ve yaş-prim tabloları üzerinde tartışmalar yeniden hız kazandı.
Kimler kademeli emeklilikten faydalanabilecek? Kapsam ne olacak?
Kademeli emeklilik düzenlemesi, EYT sonrası emeklilikte adalet isteyen milyonlarca çalışanı kapsaması beklenen bir ara reform olarak görülüyor.
Kademeli emeklilik kapsamına alınması beklenen gruplar:
8 Eylül 1999 – 31 Aralık 2008 arasında ilk defa sigortalı olanlar
Hem kadın hem erkek SSK’lı çalışanlar
Prim gününü tamamlayan ancak yaş nedeniyle emekli olamayanlar
EYT düzenlemesinden 1 gün ile dışarıda kalanlar
EYT'den yararlanamayanlar için adalet sağlanacak mı?
EYT ile 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlara yaş şartı aranmaksızın emeklilik hakkı tanınmıştı. Ancak bu tarihten sadece bir gün sonra sigortalı olanlar için emeklilik yaşı 17 ila 20 yıl arasında gecikti. Bu durum kamuoyunda "bir günle emeklilik hakkı yandı" tartışmalarını doğurdu.
Bu nedenle, kademeli emeklilik, EYT dışında kalan bu gruba kademeli ve daha erken emeklilik hakkı tanımayı hedefliyor.
Meclis'teki kademeli emeklilik teklifi ne içeriyor? 2026 planı neyi gösteriyor?
Meclis’te farklı siyasi partiler tarafından hazırlanan yasa tekliflerinde ortak amaç, 2000-2008 arasında sigortalı olanlara yaş avantajı getirmek. Kulislerden sızan bilgilere göre, yeni düzenleme Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile entegre bir yapıda olabilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın açıklaması:
“Şu an için emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik planlamıyoruz. Ancak toplumun beklentileri ve Meclis'e sunulan teklifler doğrultusunda gerekli değerlendirmeler yapılacaktır.”
Bu açıklama, düzenlemenin bu yıl içinde olmasa da, 2026 içinde planlı şekilde adım adım hayata geçebileceğine işaret ediyor.
Taslak kademeli emeklilik tablosu nasıl olacak? Yaş ve prim şartları neye göre belirlenecek?
Kamuoyunda paylaşılan ve tekliflerde yer alan örnek yaş ve prim şartları tablosu, sigorta giriş yılına göre kademeli bir yapıya dayanıyor:
| Sigorta Giriş Yılı | Kadın Emeklilik Yaşı | Erkek Emeklilik Yaşı | Prim Gün Sayısı |
|---|---|---|---|
| 2000 | 43 | 45 | 6250 Gün |
| 2002 | 45 | 47 | 6450 Gün |
| 2004 | 47 | 49 | 6650 Gün |
| 2006 | 49 | 51 | 6850 Gün |
| 2008 | 50 | 52 | 7000 Gün |
Dikkat!
Bu tablo taslak niteliğinde olup, henüz resmi olarak yasalaşmış değildir. Ancak teklifin esasları bu örneğe benzer şekilde düzenlenebilir.
Kademeli emeklilik için prim günleri düşecek mi?
Şu an yürürlükte olan sistemde, 1999 sonrası sigortalı olanların emeklilik için:
Kadınlarda: 58 yaş ve 7000 prim günü
Erkeklerde: 60 yaş ve 7000 prim günü
şartını tamamlaması gerekiyor.
Kademeli emeklilik ile hem yaş hem de prim gün sayısında indirim gündeme gelmektedir. Özellikle sigorta başlangıç tarihi 2000’e ne kadar yakınsa, emeklilik şartları da o derece avantajlı olacak.
Bu düzenleme kimleri kapsamayacak? Kapsam dışında kalanlar kimler?
Henüz kesinleşmemekle birlikte, aşağıdaki grupların düzenleme dışında kalması öngörülüyor:
Bağ-Kur’lular ve Emekli Sandığı mensupları (ayrıca düzenleme gerekebilir)
2009 ve sonrası sigorta girişi olanlar
Hali hazırda EYT ile emekli olmuş kişiler
Prim eksiği bulunan ancak hizmet birleştirmesi yapmayan çalışanlar
Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak? 2026 içinde yasa geçer mi?
Uzmanlara göre, 2026 yılı içinde kademeli emeklilik sistemine ilişkin yasal bir adım atılması bekleniyor. Özellikle TES’in hayata geçmesiyle birlikte, emeklilikteki yaş adaletsizliği için bir “tamamlayıcı düzenleme” yapılması kamuoyu baskısıyla mümkün hale gelebilir.
Ancak sürecin:
Teklif → Komisyon → Genel Kurul → Onay → Resmi Gazete
şeklinde ilerleyeceği göz önünde bulundurulursa, en erken yürürlük tarihi 2026 sonbaharı olabilir.
Uzmanlar kademeli emeklilik hakkında ne diyor?
Sosyal Güvenlik uzmanları, sistemin gerekliliği konusunda hemfikir:
“EYT sonrası oluşan adaletsizlik sadece toplumsal bir sorun değil, aynı zamanda çalışan motivasyonunu da düşürüyor. Kademeli emeklilikle bu uçurum dengelenmeli.” – Prof. Dr. Aziz Çelik
“Bu sistemle hem devletin yükü dengelenir hem de çalışanlar uzun süreli belirsizlikten kurtulur.” – Yavuz Kurt, SGK Uzmanı
Kademeli emeklilik ile erken emeklilik aynı şey mi?
Hayır. Erken emeklilik, genellikle belirli meslek grupları veya engellilik durumları için geçerli bir haktır. Kademeli emeklilik ise, belirli tarih aralığında sigortalı olmuş geniş bir kesime yaş ve prim indirimi sunan bir sosyal düzenlemedir. Amaç, EYT sonrası doğan yaş dengesizliğini gidermektir.
Emeklilikte yaş ve prim adaleti nasıl sağlanacak?
Yeni sistemin temel mantığı, sigorta giriş yılına göre aşamalı indirimler uygulanması. Bu şekilde:
Emekliliği EYT ile kaçıranlar erken emekli olabilecek
Emeklilikte yıllara göre kademeli ve adil bir yapı kurulacak
Devlete olan yük de kontrollü biçimde dağılmış olacak
Kademeli emeklilik çıkarsa nasıl başvuru yapılacak?
Düzenleme yasalaşırsa, başvurular e-Devlet, SGK müdürlükleri ve çalışanların işverenleri üzerinden yapılabilecek. Tıpkı EYT’de olduğu gibi, sistem üzerinden başvuru takibi yapılacak.
Sonuç: Kademeli emeklilikte umut var mı? 2026’da kimler erken emekli olabilir?
EYT sonrası dışarıda kalan milyonlarca sigortalı için kademeli emeklilik umut olmaya devam ediyor. 2000-2008 arasında sigortalı olanlar, bu düzenleme sayesinde yaş ve prim indirimi ile erken emeklilik hakkı elde edebilir.
2026 yılı, hem TES’in hayata geçeceği hem de kademeli emeklilik tekliflerinin Meclis’te ciddi şekilde tartışılacağı bir yıl olacak. Henüz yasa çıkmasa da, gelişmeler yakından takip edilmeli.
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
1. Kademeli emeklilik kimleri kapsıyor?
8 Eylül 1999 ile 31 Aralık 2008 arasında sigorta girişi olan SSK’lı çalışanları kapsaması bekleniyor.
2. Kademeli emeklilik yasası ne zaman çıkacak?
2026 yılı içinde tekliflerin Meclis’te ele alınması ve yıl sonuna doğru yasalaşması bekleniyor.
3. Kademeli emeklilikte yaş ve prim şartı nasıl olacak?
Sigorta giriş yılına göre 43-52 yaş arasında ve 6250-7000 prim günü arasında bir yapı öngörülüyor.
4. EYT sonrası kalanlar bu düzenlemeye dahil mi?
Evet. EYT’ye 1 günle takılanlar kademeli emeklilikle erken emekli olabilecek.
5. BES veya TES ile bağlantısı olacak mı?
Uzmanlar, kademeli emeklilik sisteminin Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile entegre edilebileceğini öngörüyor.
