Güncel durum itibarıyla tüm GSS prim borçlarının otomatik olarak silindiğini gösteren genel ve kalıcı bir uygulama bulunmuyor. Ancak son yıllarda çıkarılan torba yasalar ve sosyal güvenlik düzenlemeleriyle belirli dönemlere ait GSS prim borçları için silme (terkin) kararları alınmıştır.
Özellikle geçmiş yıllarda yapılan düzenlemelerle, belli tarihlerden önce oluşan GSS borçları ve bunlara ait gecikme cezaları sistemden düşürülmüştür. Bu nedenle birçok vatandaşın e-Devlet ekranında borcunun sıfırlandığı görülmüştür. Ancak bu durum tüm dönemleri kapsayan sürekli bir af anlamına gelmemektedir.
10 Yıldan Eski GSS Borçları Siliniyor mu?
Vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de 10 yıldan eski GSS prim borçlarıdır. Sosyal güvenlik mevzuatına göre, uzun yıllar tahsil edilemeyen ve fiilen takip edilmeyen bazı prim borçları için zaman aşımı ve terkin uygulamaları gündeme gelebilmektedir.
Son düzenlemelerde özellikle:
2015 ve öncesine ait GSS prim borçları
Bu borçlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zamları için silme kararı alınmıştır. Bu kapsamda milyonlarca kişinin yıllardır biriken borç yükü ortadan kalkmıştır. Ancak 2016 sonrası GSS borçları için otomatik silme uygulaması bulunmamaktadır.
GSS Affı Çıktı mı?
“GSS affı çıktı mı” sorusu teknik olarak şu şekilde yanıtlanmalıdır:
Genel ve süresiz bir GSS affı yoktur, ancak belirli yılları kapsayan borç silme ve yapılandırma düzenlemeleri çıkarılmıştır.
Bu düzenlemeler genellikle:
Torba yasalar
SGK ve sosyal güvenlik reform paketleri
Bütçe ve yargı paketleri
içerisinde yer almakta ve yalnızca belirlenen tarih aralıklarını kapsamaktadır. Dolayısıyla kamuoyunda “GSS affı” olarak adlandırılan uygulamalar, aslında sınırlı dönemlere yönelik borç terkinleridir.
GSS Borcu Neden Siliniyor?
Devletin GSS prim borçlarını silmesinin temel gerekçeleri şunlardır:
Tahsil kabiliyeti olmayan eski borçlar
Gelir testi yapılmadan otomatik borç yazılan kişiler
Öğrencilik, işsizlik veya yurt dışı durumlarının sonradan tespit edilmesi
Vatandaşın fiilen sağlık hizmetinden yararlanmadığı dönemler
Bu nedenlerle özellikle eski dönem borçlarının silinmesi, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde değerlendirilmiştir.
GSS Borcu Nasıl Kontrol Edilir?
Vatandaşlar GSS borç durumlarını e-Devlet üzerinden kolayca sorgulayabilmektedir. “Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama” hizmeti aracılığıyla:
Borç olup olmadığı
Borç varsa hangi yıllara ait olduğu
Borç tutarı net şekilde görülebilmektedir.
GSS Borcu Olanlar Ne Yapmalı?
GSS borcu görünen vatandaşların öncelikle şu adımları izlemesi önerilir:
Borç yılını kontrol etmek
Borç silme kapsamına girip girmediğini incelemek
Gerekirse gelir testi başvurusu yapmak
SGK il veya ilçe müdürlüklerinden yazılı bilgi almak
2016 sonrası borçlar için ise yapılandırma veya taksitlendirme seçenekleri gündeme gelebilmektedir.
GSS prim borcu tamamen ve kalıcı şekilde silinmiş değildir, ancak 10 yıla yaklaşan ve 2015 öncesine ait borçlar için silme kararları uygulanmıştır. Bu nedenle birçok vatandaşın eski GSS borçları sistemden düşmüştür. 2016 sonrası borçlar için ise şu an itibarıyla otomatik bir af bulunmamakta, yapılandırma ve gelir testi seçenekleri öne çıkmaktadır.
GSS borçlarıyla ilgili yeni bir af ya da silme kararı, ancak TBMM’de kabul edilip Resmî Gazete’de yayımlanacak yeni bir düzenleme ile mümkün olacaktır. Bu nedenle vatandaşların resmi açıklamaları ve yasal düzenlemeleri yakından takip etmesi önem taşımaktadır.
