Süresiz nafaka neden yeniden gündeme geldi?
Süresiz nafaka uygulaması, özellikle kısa süreli evliliklerin ardından uzun yıllar nafaka ödenmesi nedeniyle hem toplumsal hem de hukuki tartışmalara yol açıyordu. Mevcut sistemde mahkemeler, yoksulluk nafakasını süresiz olarak hükmedebiliyor ve bu durum bazı davalarda orantısız sonuçlara neden olabiliyor.
Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu tarafından düzenlenen “Aile Hukukunda Güncel Sorunlar Çalıştayı”nda özellikle iki başlık öne çıktı:
Boşanmada kusur ilkesi
Süresiz nafaka uygulaması
Çalıştay sonrası hazırlanan değerlendirme raporları ve sahadan toplanan veriler doğrultusunda yeni bir yasal çerçeve oluşturulması için süreç başlatıldı.
Yeni nafaka düzenlemesini kim hazırlıyor?
Süresiz nafakanın kaldırılmasına yönelik hazırlıklar, iktidar partisi olan Adalet ve Kalkınma Partisi koordinasyonunda yürütülüyor.
Bu süreçte;
akademisyenlerin,
hukukçuların,
kadın ve aile alanında çalışan derneklerin,
sivil toplum kuruluşlarının
görüşleri toplanıyor. Aynı zamanda farklı senaryolar için etki analizleri hazırlanarak, olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Evlilik süresi kadar nafaka verilmesi formülü masada
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken yönü, nafakanın artık süresiz olmayacak şekilde evlilik süresine endekslenmesi.
Kulis bilgilerine göre üzerinde çalışılan modelde, evlilik süresi nafaka süresini belirleyen ana kriter olacak.
Taslak çalışmalarda yer alan örnek formüller şu şekilde:
3 yıl evli kalanlar için yaklaşık 5 yıl nafaka
5 yıl evli kalanlar için yaklaşık 7 yıl nafaka
10 yıl evli kalanlar için 12 ila 15 yıl arası nafaka
Bu formüller kesinleşmiş bir tabloyu değil, yasa hazırlık sürecinde değerlendirilen senaryoları ifade ediyor. Nihai süreler, Meclis’te yapılacak görüşmeler sırasında netleşecek.
Süresiz nafaka tamamen kalkıyor mu?
Yeni düzenlemenin temel amacı, her boşanmada otomatik ve süresiz nafaka uygulamasını ortadan kaldırmak.
Ancak bu durum, nafakanın tamamen kaldırılacağı anlamına gelmiyor. Aksine, nafaka hakkı korunacak fakat:
süre bakımından sınırlandırılacak,
kişinin ekonomik durumu,
çalışabilirliği,
evlilik süresi ve mağduriyet durumu
daha belirleyici hale getirilecek.
Nafakası sona eren kadınlar için sosyal yardım modeli geliyor
Yeni düzenlemede en çok üzerinde durulan başlıklardan biri de, nafaka süresi sona erdiğinde ekonomik olarak zor durumda kalabilecek kadınlar için oluşturulacak sosyal destek mekanizması.
Edinilen bilgilere göre, özellikle:
çalışmayan,
geliri bulunmayan,
çocuğu olan ve yoksulluk riski taşıyan kadınlar
için sosyal yardım modelleri geliştirilecek.
AK Parti kaynakları, bu gruptaki kadınların mağdur edilmemesi için Aile ve sosyal destek politikalarıyla entegre bir sistem kurulacağını vurguluyor. Böylece nafaka süresi bitse bile, sosyal devlet mekanizması devreye girerek geçim desteği sağlanacak.
Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası aynı mı?
Kamuoyunda sıkça karıştırılan bir diğer konu ise yoksulluk nafakası ile çocuk için ödenen nafakanın aynı düzenleme kapsamında olup olmadığı.
Yeni hazırlıklar ağırlıklı olarak eşe ödenen yoksulluk nafakası ile ilgili.
Çocuklar için ödenen iştirak nafakası, çocuğun üstün yararı ilkesi gereği ayrı değerlendiriliyor ve bu alanda köklü bir değişiklik planlanmadığı belirtiliyor.
Boşanma davaları da hızlanacak
Hazırlanan düzenleme paketinde yalnızca nafaka konusu yer almıyor. Uzun yıllardır süren çekişmeli boşanma davalarının da ciddi mağduriyetlere yol açtığı tespit edilmiş durumda.
Bu nedenle yeni çalışmada;
yıllarca süren boşanma davalarının kısaltılması,
yargılama sürecinin daha hızlı tamamlanması,
tarafların uzun süre belirsizlik içinde kalmasının önlenmesi
amaçlanıyor.
Boşanma davalarının hızlandırılması, hem tarafların psikolojik yükünü azaltmak hem de nafaka ve mal paylaşımı gibi konuların daha kısa sürede netleşmesini sağlamak için önemli bir adım olarak görülüyor.
Yeni nafaka düzenlemesi ne zaman yürürlüğe girecek?
Mevcut bilgilere göre, süresiz nafakanın kaldırılmasına ilişkin yasa teklifinin bu yıl içinde TBMM’ye sunulması bekleniyor. Ancak teklifin komisyon süreci, muhalefet partilerinin görüşleri ve alt düzenlemeler dikkate alındığında, yürürlük tarihi Meclis takvimine göre netleşecek.
Uzmanlar, düzenlemenin kabul edilmesi halinde yalnızca yeni açılacak davaları mı yoksa devam eden nafaka dosyalarını da kapsayıp kapsamayacağı konusunun, yasanın en kritik maddelerinden biri olacağına dikkat çekiyor.
