Hoş hikâyeler anlatıp taklit yaparak halkı eğlendiren meslek hangisidir, meddahlık nedir, meddah ne iş yapar, Kim Milyoner Olmak İster meddahlık sorusu cevabı ne oldu soruları, ATV ekranlarında yayınlanan yarışmanın ardından arama motorlarında en çok araştırılan başlıklar arasına girdi. Osmanlı’dan günümüze uzanan geleneksel bir sahne sanatını işaret eden soru, kültür tarihine dair önemli bir detayı gündeme taşıdı.
Hoş hikâyeler anlatıp taklit yaparak halkı eğlendiren meslek hangisidir, Kim Milyoner Olmak İster sorusu neydi?
Yarışmada yarışmacıya şu soru yöneltildi:
“Özellikle eskiden, hangi işi yapanlar genellikle hoş hikâyeler anlatıp taklitler yaparak halkı eğlendirirdi?”
Şıklar şöyleydi:
A: Muallimlik
B: Arzuhâlcilik
C: Hafiyelik
D: Meddahlık
Doğru cevap: D – Meddahlık
Stüdyoda kısa süreli bir tereddüt yaşansa da doğru yanıt açıklandıktan sonra izleyiciler kültürel bir geleneği yeniden hatırladı.
Meddahlık nedir, meddah ne iş yapar?
Meddahlık, Osmanlı döneminde yaygın olan geleneksel bir sözlü anlatı sanatıdır. Meddah adı verilen sanatçılar, kahvehanelerde, meydanlarda veya saray çevresinde toplanan halka hikâyeler anlatırdı.
Ancak meddahlar sadece hikâye anlatmakla kalmazdı. Anlattıkları karakterleri ses tonları ve mimikleriyle canlandırır, farklı kişileri taklit eder, yer yer doğaçlama yaparak seyirciyi güldürürdü.
Bu yönüyle meddahlık, hem tiyatro hem de stand-up gösterilerinin atası olarak kabul edilir.
Muallimlik, arzuhâlcilik, hafiyelik ne demek, neden doğru cevap değil?
Sorudaki diğer seçenekler ise farklı meslekleri ifade eder:
Muallimlik, öğretmenlik anlamına gelir. Eğitimle ilgilidir, eğlence odaklı bir meslek değildir.
Arzuhâlcilik, dilekçe yazma işidir. Özellikle Osmanlı döneminde okuma yazma bilmeyen kişiler adına resmi dilekçe yazan kişilere arzuhâlci denirdi.
Hafiyelik, gizli takipçilik ya da ajanlık anlamına gelir. Özellikle istihbarat faaliyetleriyle ilişkilidir.
Bu mesleklerin hiçbiri halkı taklit yaparak eğlendirme amacı taşımaz. Bu nedenle doğru cevap meddahlık olmuştur.
Osmanlı’da meddah geleneği, kahvehaneler, sözlü kültür
Osmanlı döneminde meddahlar özellikle kahvehanelerde sahne alırdı. Ellerinde genellikle bir baston ve mendil bulunurdu. Baston farklı karakterleri temsil ederken, mendil aksesuar olarak kullanılırdı.
Anlatılan hikâyeler çoğunlukla günlük hayattan, halk efsanelerinden veya tarihî olaylardan seçilirdi. Meddah, tek başına birden fazla karakteri seslendirir, seyircinin hayal gücünü harekete geçirirdi.
Bu gelenek, yazılı kültürden çok sözlü kültürün güçlü olduğu dönemlerde önemli bir toplumsal işlev üstlenmiştir.
Meddahlık ile Karagöz, orta oyunu, geleneksel Türk tiyatrosu arasındaki fark
Meddahlık tek kişilik bir gösteridir. Karagöz ve orta oyunu ise birden fazla karakterin yer aldığı sahne sanatlarıdır.
Karagöz, gölge oyunu şeklinde oynanır. Orta oyunu ise açık alanda sergilenen doğaçlama tiyatrodur. Meddah ise tek başına sahne alır ve tüm karakterleri kendisi canlandırır.
Bu yönüyle meddahlık, modern monolog ve tek kişilik gösterilerin tarihsel kökenlerinden biri olarak kabul edilir.
Kim Milyoner Olmak İster kültür soruları, geleneksel meslekler, Türk tiyatro tarihi
Yarışmada yöneltilen bu soru, yalnızca genel kültür bilgisi değil aynı zamanda kültürel miras bilgisi de gerektiriyordu. Geleneksel meslekler arasında yer alan meddahlık, günümüzde aktif olarak sürdürülmese de tiyatro tarihi açısından önemli bir yere sahiptir.
Kim Milyoner Olmak İster, bu tür sorularla hem yarışmacıyı hem de izleyiciyi bilgilendirmeyi sürdürüyor.
