Gaziantep Ayakkabıcılar Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Emin İnce, www.referansgazetesi.com.tr’ye özel açıklamalarda bulundu. İnce, “Gaziantep'te ve Türkiye'de lokomotif sektörlerden bir tanesi ayakkabı ve terlikleri ve deri mamulleridir. Son üç yıldır mevcut ekonomi yönetiminin almış olduğu politika uygulamaları, yaşanan birtakım olumsuzluklar, dünya genelinde piyasadaki daralma işçilik maliyetleri, kira maliyetleri, vergiler ayakkabı sektörünü cari fazla veren sektörden cari açık veren sektör durumuna getirdi. Önümüzdeki süreçte bu durumun politika yapıcıları tarafından hızlı ve iveli bir şekilde piyasaları rahatlatacak kararlar alması doğrultusunda bir toparlanma sürecine geçmesini temenni ediyoruz.”
500 MİLYON DOLAR SEVİYESİNE GERİLEDİ
Ayakkabı sektörünün sorunlarının aşılması adına girişimlerde bulunduklarını da anlatan İnce, “Paydaşlarımızla birlikte başta Ticaret Bakanımız olmak üzere vekillerimizle, bakan yardımcılarımızla, bürokratlarla yapmış olduğumuz görüşmelerde başta TEMU gibi internet sitelerinin Türkiye'ye satmış oldukları ürünlerde bir 30 Euro’luk kota uygulaması, arkasından ithal ayakkabıda ilave ek gümrük vergilerinin konması sektörü bir nebze de olsa ümitlendirmişti. Fakat maliyet baskısı istediğimiz sonucu elde etmemize imkan ve olanak sağlamadı. Yurt dışı fuarlarında, Made in Türkiye algısıyla, Gaziantep markasıyla her ne kadar ilgi çeksek de fiyat istikrarında istenilen rakamları dünyanın kriterlerine uyduramadığımız için başarılı olamadık. Her fuardan elimiz boş döndük. Son üç yılda 1,5 milyar dolar seviyesinden 500 milyon dolar seviyesine kadar bir gerilemeyle karşı karşıya kaldık.”
PAZAR BULMAKTA BAŞARILI DEĞİLİZ
Üretimin Türkiye’den farklı ülkelere kaydığının altını çizen İnce, “Ayakkabı üretimi başta Çin, Vietnam, Hindistan, Bangladeş olmak üzere daha sonra yanı başımızda Mısır ve Suriye pazarlarına kaymış durumda. Bizler de daha niş ürünler, katma değeri daha yüksek ürünler üretip uzak pazarlarda kendimize pazar bulmaya çalışıyoruz. Ne yazık ki başarılı değiliz. Şu an iç piyasaya döndük ve acımasız bir rekabetle karşı karşıyayız. Üreticiler, haksız rekabet, merdiven altı, kayıt dışı çalışmalar da yine sektörün kendi içerisinde olumsuz, karsız, öngörülemeyen bir şekilde yaşamını sürdürmeye çalışıyor.”
AYAKKABI İHRACATI YÜZDE 16 AZALDI
İhracat rakamlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan İnce, “2026 yılı Mayıs ayı ihracat rakamlarımıza baktığımızda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16’lık azalışla Türkiye genelinde yüz dört milyon olarak kaydedildi. Alt sektörlerimizin mayıs ayı performansları da ayakkabıda yüzde 22’lik düşüşle yaklaşık 49.9 milyon dolar. Saraciye ürünlerimizde de yüzde 7.4’lük azalışla 19 milyon dolar seviyesine inmiş durumda. Ayakkabı sektörümüzün 2026 yılı ocak mayıs dönemi ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 8.3 azalışla toplam 573.7 milyon dolar olarak gerçekleştirilmiştir.”
DESTEK BEKLİYORUZ
Her geçen gün üretimde, istihdamda ve ihracatta erimenin devam ettiğini söyleyen İnce, “Üreticilerin yeni ve karlı pazarlar bulma konusunda yönlendirilmesi, tekrar yurt dışı teşviklerinin fuar desteklerinin arttırılması, yurt dışında Türk Ticaret Merkezlerinin tekrar şaşalı bir şekilde açılıp o ülkelerde, hedef ülkelerde bir pazar payı aramaya çalışmasını yetkililerden beklemekteyiz.”
GAZİANTEPLİ ÜRETİCİLER HAZIR
Üreticilerin ayakkabı - terlik üretiminde mevcudu korumakta zorluk çektiğini kaydeden İnce, “Ayakkabı üretimi, İstanbul, İzmir gibi büyük şehirlerden Konya, Gaziantep, Antakya, Adana, Manisa gibi ekonominin daha uygun şartlardaki zeminine kaymakta. Bizler de Anadolu'nun en büyük üretim merkezi olarak Gaziantep olarak, bu sorumluluğu yerine getirecek bilgi birikimine, altyapıya eğitimli ve kaliteli kadrolara sahibiz. Bu boşluğu çok rahat bir şekilde doldurmaya hem işletmelerimiz hazır hem de çalışanlarımız hazır.”
GAZİANTEP İHRACATINI ANLATTI
İhracat rakamlarına ilişkin değerlendirmelerini sürdüren İnce, “Mevcut ihracatın yüzde şu anki rakamlara göre yüzde 14.4’ü Gaziantep tarafından yapılmakta. Gaziantep'ten yapılan ihracatın yüzde 52’si de Orta Doğu pazarına gerçekleştirilmekte. Yalnız bu rakamlara baktığımızda bunun tamamı Gaziantep olarak yorumlanmamalı. Son 3 yıla bakıldığında Gaziantep'te lojistik sektörü çok geliştiğinden dolayı Orta Doğu'ya yapılan ihracatlar direkt İstanbul üzerinden değil de Gaziantep üzerinden yapılmaktadır.”
DURUMUN CİDDİYETİNİ ANLATTIK
Bakanlık düzeyinde çalışmaların da devam ettiğini kaydeden İnce, “Biz başta Ticaret Bakanımız olmak üzere ilgili paydaşlarımıza konuyu Ankara'da izah ettiğimizde Gaziantep'e geldiklerinde yine görüşme esnasında kıymetli bakan yardımcılarımıza durumun ciddiyetini anlattık. Hammadde fiyatlarının bir süre için gümrük vergilerinin sıfırlanması veya yüzde 1’e indirilmesini talebinde bulunduk. Çünkü yüzde 20 gibi bir rakam maliyeti derinden etkilemektedir. Üreticilere özel teşvik edilmesi, üreticiye yine yapmış olduğu ihracat tutarı üzerinden küçük esnafa başta olmak üzere Eximbank kalesini ihracatı yapanların yüzde altmışı iki yüz metrekarenin altındaki küçük işletmeler. Bunların desteklenmesi noktasında birtakım yeni yaptırımların hayata geçirilmesi KOBİ'lerimizin ve esnaf ve sanatkarlarımızın yaşaması açısından büyük bir önem arz etmektir. Çünkü Körkün bölgesinde Türkiye'nin ilk Ayakkabı İhtisas Ayakkabı Terlik İhtisas Organize Sanayi Bölgesinin temellerini atmış durumdayız. Burada bu sektörün güçlü bir şekilde devam etmesi için hükümetin ayakkabı sektörüne el atmasını istemekteyiz. Çünkü dolaylı yollardan bile yoğun bir istihdam sağlamakta bu sektör.”
DENGELER HIZLI DEĞİŞİYOR
Küresel ayakkabı ticaretinde dengelerin hızlı bir şekilde değiştiğini söyleyen İnce, “Türkiye dünya ihracatından aldığı pay da son üç yılda kademeli bir şekilde düştü. Konunun başında belirttiğim gibi yüksek maliyet, rekabet baskısı, internette hızlı büyüyen pazar, Asya'daki düşük maliyet Türk ayakkabı sektörünü derinden yaraladı. İç pazarda da artan ithalat baskısı dış ticaret dengemizi de bozdu. Bir kırılma noktası yarattı. Uluslararası ticaret merkezi verilerine göre de dünya ayakkabı ithalatı yüzde sekiz artarken ithalatta da yüzde altılık bir yükselme söz konusu oldu. Aynı dönemde Türkiye'nin ayakkabı ihracatı gerilerken 1,5 milyar dolardan 500 milyon dolar seviyesi gibi derin bir düşüş yaşamışken ihracatta aldığı pay da yüzde 0.70’ten yüzde 0,50’ye kadar gerilemiş durumda. Dünya ayakkabı ihracatında baktığımız zaman 2021 yılında 153 milyar dolar olan hacim 2022’de 180 milyar dolar, 2023’te 167 milyar dolar, 2024’te 168 milyar dolar, 2025’te 181 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu dönemde Türkiye'nin ihracat hacmi ise 1 milyar dolar seviyesinde kaldı.”
TÜRKİYE AYAKKABI SEKTÖRÜ ZORA GİRDİ
İnce, “Dünyaya baktığımız zaman ithalat tarafında Amerika Birleşik Devletleri açık ara dünyanın en büyük ayakkabı alıcısı olmayı sürdürüyor. Ayakkabı ithalatının yüzde 4,2 ABD pazarına 27 milyar dolar olarak gerçekleşti. Almanya Fransa ithali ve Hollanda'da Avrupa ülkeleri ithalatlarını artırmaya devam etti. İspanya, Polonya bunu arkadaşından izledi. Vietnam'daki ithalattaki yüzde seksen ikilik sıçrama buranın artık yeni üretim üssü olduğunu bizlere ifade etmeyi göstererek Türkiye ayakkabı sektörünü sıkıntıyı bir duruma soktu” diyerek sözlerini noktaladı.
