Pasaport Kanunu’nda değişiklik yapılmasına ilişkin yeni teklif, mühendis ve mimarları doğrudan ilgilendiriyor. Fiilen çalışan ve en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip mühendis ve mimarlara yeşil pasaport hakkı verilmesi yönündeki düzenleme, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Vize sorunlarının çözümünü hedefleyen düzenleme, şu anda İçişleri Komisyonu’nda görüşülmeyi bekliyor. Peki, yeşil pasaport düzenlemesi kimleri kapsıyor, neden gündeme geldi, ne zaman yasalaşacak?
Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport hakkı genişletiliyor
Kanun teklifine göre, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı odalara üye olan, fiilen çalışan ve 15 yılını doldurmuş mühendis ve mimarlar, hususi damgalı (yeşil) pasaport alabilecek. Bu pasaportla birlikte 100’den fazla ülkeye vizesiz seyahat edebilecek olan meslek mensupları, projeler ve teknik toplantılar için daha kolay yurt dışına çıkabilecek.
TBMM'de hangi aşamada? Teklifin detayları nedir?
28. Yasama Dönemi 4. Yasama Yılı kapsamında hazırlanan teklif, 2/3312 esas numarasıyla 13 Ekim 2025 tarihinde Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Teklif şu anda “Komisyonda” statüsünde bulunuyor ve İçişleri Komisyonu tarafından değerlendirilecek. Bu sürecin ardından teklif, TBMM Genel Kurulu’na taşınacak.
Yeşil pasaport hakkı hangi vize sorunlarına çözüm getirecek?
Teklifin gerekçesinde, mühendis ve mimarların uluslararası projeler, teknik fuarlar, saha incelemeleri ve bilimsel toplantılar için sık sık yurt dışına çıkmak zorunda kaldığı belirtiliyor. Ancak bu süreçte vize başvurularında yaşanan gecikmeler, red kararları ve evrak yoğunluğu, mesleki faaliyetlerin aksamasına neden oluyor. Bu da hem bireysel hem de ülke düzeyinde teknik temsil kabiliyetini zayıflatıyor.
Yeşil pasaportla bu tür prosedürel engellerin ortadan kaldırılması, Türkiye’nin küresel teknik projelerde daha aktif rol almasını destekleyecek.
Düzenleme kabul edilirse ne değişecek?
Bu düzenleme yasalaşırsa:
Fiilen çalışan mühendis ve mimarlar vize başvurusu olmadan birçok ülkeye giriş yapabilecek
Teknik heyetlerin ve proje ekiplerinin yurt dışı süreçleri hızlanacak
Mühendislik ve mimarlık alanında uluslararası rekabet gücü artacak
Yurtdışı fuar, kongre ve inceleme gezilerine katılım kolaylaşacak
Türkiye’nin uluslararası mühendislik temsili güçlenecek
Yeşil pasaport için şartlar neler olacak?
Henüz yasalaşmamış olmakla birlikte teklifin içeriğinde yer alan şartlar şöyle:
TMMOB’ye bağlı odalara resmi üyelik
Fiili meslek icrası
En az 15 yıl mesleki kıdem
Aktif çalışan statüsünde olmak
Pasaport başvurusu sırasında bu kriterlerin karşılandığını belgeleyen adaylara, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü üzerinden yeşil pasaport verilmesi öngörülüyor.
Türkiye’de kimler hâlihazırda yeşil pasaport alabiliyor?
Mevcut uygulamada yeşil pasaport hakkı şu kişi ve gruplara tanınıyor:
1., 2., ve 3. derece kadrolu devlet memurları ve emeklileri
TBMM eski üyeleri
Kamu bankaları üst düzey yöneticileri
Belediye başkanları
Kamu görevi süren üst düzey bürokratlar
Yeni düzenleme ile bu listeye ilk kez özel sektörle ilişkili serbest meslek mensupları eklenmiş olacak.
Vize sorunu yaşayan diğer meslek grupları da dahil olacak mı?
Bu düzenleme ilk etapta sadece mühendis ve mimarları kapsıyor. Ancak Meclis’teki kulis bilgilerine göre, doktorlar, avukatlar, akademisyenler ve teknikerler gibi meslek gruplarından da benzer talepler uzun süredir dile getiriliyor. Bu yasa geçtikten sonra, yeşil pasaport hakkının diğer meslek gruplarına da genişletilmesi gündeme gelebilir.
Ne zaman yürürlüğe girer?
Eğer teklif komisyon aşamasını hızla geçer ve TBMM Genel Kurulu’nda onaylanırsa, 2026 yılının ikinci çeyreğinde yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yürürlüğe giriş tarihi, Resmi Gazete’de yayımlanma takvimine bağlı olarak belirlenecek.
