Pasaport Kanunu’nda yapılması planlanan değişiklik, uzun süredir dile getirilen bir talebi gündeme taşıdı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni teklif ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı, fiilen çalışan ve 15 yıl mesleki deneyimi olan mühendis ve mimarlara yeşil pasaport hakkı verilmesi hedefleniyor. Vizesiz yurtdışı çıkış hakkı kazandıracak olan bu düzenleme, halihazırda İçişleri Komisyonu’nda görüşülmeyi bekliyor.
Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport düzenlemesi nedir, kimleri kapsıyor, şartlar neler?
Teklif, hususi damgalı pasaport hakkının özel sektörde fiilen çalışan mühendis ve mimarlara da tanınmasını içeriyor. Bu hak, kamu görevlileri dışında ilk kez özel meslek gruplarına genişletilmiş olacak. Yasa geçerse, en az 15 yıllık mesleki kıdemi bulunan ve aktif olarak çalışan mühendis, mimarlar başvuru yapabilecek.
Yeşil pasaport hangi vize sorunlarını ortadan kaldıracak?
Vize sorunu, mühendis ve mimarların uluslararası fuar, teknik inceleme, proje görüşmeleri, kongre ve toplantılara katılımında büyük engel oluşturuyordu. Evrak yükü, konsolosluk randevuları ve vize retleri nedeniyle bu faaliyetler aksıyordu. Yeşil pasaport ile 100’den fazla ülkeye vizesiz giriş imkânı doğacak.
Meclis’e sunulan kanun teklifi ne zaman görüşülecek, yasa ne zaman yürürlüğe girer?
13 Ekim 2025 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, şu anda İçişleri Komisyonu’nda bekliyor. Komisyondan geçtikten sonra Genel Kurul gündemine gelecek. Tüm onay süreçleri tamamlanırsa, 2026'nın ikinci çeyreğinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yeşil pasaport için hangi şartlar aranacak?
Şu anki teklif metnine göre başvuru yapabilmek için gereken şartlar:
TMMOB’ye bağlı meslek odasına kayıtlı olmak
Mesleği aktif olarak fiilen icra ediyor olmak
En az 15 yıl kıdemli mühendis veya mimar olmak
Serbest çalışan veya özel sektörde istihdam edilmek
Bu şartları sağlayan kişiler, gerekli belgelerle Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü üzerinden yeşil pasaport başvurusu yapabilecek.
Türkiye’de kimler halihazırda yeşil pasaport kullanabiliyor?
Yeşil pasaport (hususi damgalı), şu anda şu gruplara veriliyor:
1., 2. ve 3. derece devlet memurları ve emeklileri
TBMM eski üyeleri
Kamu bankaları yöneticileri
Belediye başkanları
Üst düzey kamu bürokratları
Yeni düzenleme ile bu listeye, serbest çalışan mühendis ve mimarlar da eklenecek.
Bu hak diğer meslek gruplarına da verilecek mi?
Şu an yalnızca mühendis ve mimarları kapsayan düzenleme, diğer meslek gruplarına da örnek olabilir. TBMM kulislerinden gelen bilgilere göre, doktorlar, avukatlar, teknikerler, akademisyenler gibi gruplar için de benzer teklifler hazırlık aşamasında. Bu yasa geçtikten sonra genişleme ihtimali yüksek.
Yeni düzenleme ile ne değişecek, hangi faydaları sağlayacak?
Vizesiz seyahat kolaylığı
Uluslararası projelere hızlı katılım
Fuar, kongre, teknik gezilere daha etkin erişim
Türkiye’nin teknik alanda uluslararası temsili güçlenecek
Mühendis ve mimarların küresel rekabet gücü artacak
