2026 yılı gökyüzü olayları açısından tarihi bir yıl olmaya hazırlanıyor. Astronomi tutkunlarının büyük bir heyecanla beklediği iki büyük güneş tutulması, Şubat ve Ağustos aylarında gerçekleşecek. Halkalı (Ateş Halkası) Güneş Tutulması ve ardından yaşanacak Tam Güneş Tutulması, gökyüzünde eşsiz manzaralara sahne olacak. Ancak merak edilen en önemli soru: Bu doğa olayları Türkiye'den izlenebilecek mi?
17 Şubat 2026: "Ateş Halkası" Güneş Tutulmasıyla yıl başlıyor
17 Şubat 2026 tarihinde gerçekleşecek olan ilk büyük gökyüzü olayı, Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girerek Güneş'i tam kapatamayacak kadar uzak olmasıyla ortaya çıkan Halkalı Güneş Tutulması olacak. Bu tutulma sırasında Güneş, Ay’ın çevresinden sızan ışıklarıyla “ateş halkası” şeklinde görülecek.
Nerelerde izlenebilecek?
Antarktika
Afrika’nın güney bölgeleri
Güney Amerika’nın uç noktaları
Bu bölgelerde gökyüzü tutkunları, tam halkalı görünümü net bir şekilde gözlemleyebilecek. Tutulma süresi, merkez hattında yaklaşık 3 dakika civarında olacak.
Türkiye’den görülebilir mi?
Ne yazık ki Türkiye bu tutulmanın ana hattında yer almıyor. Ancak Türkiye’nin en güneybatı uç noktalarında (örneğin Muğla, Antalya kıyıları) çok sınırlı bir süreyle kısmi bir kırpılma görülebilir. Bu durum sadece güneş diskinin çok küçük bir kısmının Ay tarafından örtülmesi şeklinde yaşanacak.
12 Ağustos 2026: Tam Güneş Tutulması ile gündüz geceye dönüşecek
Yılın ikinci ve en etkileyici gökyüzü olayı ise 12 Ağustos 2026 tarihinde yaşanacak. Bu sefer Ay, Güneş’i tam olarak kapatacak ve ortaya tam güneş tutulması çıkacak. Bu doğa olayı sırasında gündüz, birkaç dakika boyunca geceye dönüşecek, sıcaklık düşecek ve gökyüzü yıldızlarla süslenmiş gibi görünecek.
Hangi bölgeler tam tutulmayı izleyebilecek?
Tam tutulma hattı şu bölgelerden geçecek:
Grönland
İzlanda
Kuzey İspanya
Atlantik Okyanusu'nun kuzeyi
Bu bölgelerde yaşayanlar, Ay’ın Güneş’i tamamen örttüğü “karanlık disk” manzarasına tanıklık edebilecek. Özellikle İspanya’nın kuzey kentlerinde (Bilbao, Santander, Oviedo gibi) şehirler bu deneyimi en net şekilde yaşayacak.
Türkiye’den izlenebilecek mi?
Türkiye, bu tam tutulma hattının dışında kalıyor. Bu nedenle 12 Ağustos 2026’daki tam güneş tutulması, ülkemizden çıplak gözle gözlemlenemeyecek. Ancak tutulmaya yakın olan Avrupa ülkelerinde yaşayan Türk göçmenler ve gezginler için, özellikle İspanya’da bu olayı deneyimlemek mümkün olacak.
2026 yılı tutulmalar açısından neden önemli?
İki farklı güneş tutulması türü (halkalı ve tam) aynı yıl içerisinde gerçekleşecek.
Her iki tutulma da görsel olarak en nadir ve etkileyici gökyüzü olayları arasında yer alıyor.
Tam tutulma hattı, Avrupa’nın kuzeyini kapsadığı için çok sayıda gözlemciye coğrafi yakınlık sunuyor.
Halkalı tutulma ise “ateş halkası” etkisiyle nadir ve çarpıcı bir görüntü sunacak.
Güneş tutulmaları nasıl güvenli izlenir?
Güneş tutulmalarını gözlemlerken çıplak gözle bakmak göz sağlığına ciddi zararlar verebilir. Bu nedenle:
Sertifikalı Güneş Gözlükleri kullanılmalı
Tutulma Gözlem Filtresi olan dürbün ve teleskoplar tercih edilmeli
Alternatif olarak iğne deliği projektör yöntemi veya kamera üzerinden gözlem önerilir
Unutmayın: Normal güneş gözlükleri, film ruloları, CD/DVD gibi araçlar koruyucu değildir!
Türkiye’den neden tam izlenemiyor?
Güneş tutulmalarında görünürlük, Dünya üzerindeki Ay-Güneş hizalanmasının merkezi hattına göre değişir. Türkiye, her iki tutulmada da bu hattın dışında kaldığı için tam gözlem imkânı sunmuyor. Ancak önümüzdeki yıllarda, özellikle 2030 ve 2034 yıllarında Türkiye üzerinden geçmesi beklenen önemli tutulmalar astronomi takviminde yer alıyor.
