Neşecan Çekici, konut krizinin küresel ölçekte yaşandığını belirterek Avrupa’daki gelişmelere dikkat çekti. Avrupa Parlamentosu’nun 2029’a kadar konuta erişim için 375 milyar dolarlık finansman planladığını hatırlatan Çekici, Türkiye’nin de benzer bir tabloyla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Çekici, üreticinin eski dönemlere kıyasla daha temkinli davrandığını, ilk el konut talebinin ise satış rekorlarına rağmen gerilediğini ifade etti. Buna karşın finansman koşullarında beklenen iyileşmelerin 2026 yılı için umut verdiğini belirtti.
“Dünyada artık gayrimenkul yalnızca bankalarla finanse edilmiyor” diyen Çekici, sermaye piyasaları ve alternatif finansman araçlarının daha fazla devreye girmesi gerektiğini vurguladı.
Sıfır konut stoku eriyor
Çekici’nin en dikkat çekici açıklamalarından biri stoklarla ilgili oldu. Aralık ayındaki satış performansının sürmesi halinde Türkiye’de yalnızca 2-3 aylık sıfır konut stoku kaldığını belirten Çekici, arz-talep dengesinin kritik bir noktaya geldiğini söyledi.
Türkiye’de satılan her üç konuttan birinin İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa’da gerçekleştiğine dikkat çeken Çekici, büyük şehirlerdeki yoğun talebin kira krizini de derinleştirdiğini belirtti.
Yeni konut modeli önerisi
GYODER, konut krizine çözüm olarak “Yeni Konut Modeli” adını verdiği bir yaklaşım öneriyor. Bu modelde kamu, kiraya veren aktör konumuna geçiyor. Amaç hem kira fiyatlarını aşağı çekmek hem de kentsel dönüşüm için finansal zemin oluşturmak.
Çekici, arsa maliyetlerinin düşürülmesinin konut üretim maliyetlerini dengeleyeceğini ve erişilebilir konut üretimini hızlandıracağını ifade etti. Ayrıca kamu, özel sektör ve sivil toplumun birlikte hareket edeceği bir “konut politikası masası” kurulması gerektiğini vurguladı.
Gayrimenkul sertifikaları öne çıkıyor
Son dönemde yatırımcıların radarına giren gayrimenkul sertifikaları da zirvenin önemli başlıklarından biri oldu. Çekici, bu modelin henüz geniş yatırımcı kitlesine ulaşmadığını ancak zamanla dengeleneceğini söyledi.
Sertifikaların değeri, proje lansmanı, inşaat süreci ve teslim aşaması ilerledikçe artıyor. Bu sistem, küçük yatırımcıların da gayrimenkul piyasasına katılımını mümkün kılan bir araç olarak görülüyor. Geliştirici firmaların desteğiyle sertifika modelinin yaygınlaşması bekleniyor.
Yurt dışına giden yatırım uyarısı
GYODER Başkan Yardımcısı Burak Kutluğ ise dikkat çekici bir veri paylaştı. Geçtiğimiz yıl Türk yatırımcıların yurt dışında 2.4 milyar dolarlık konut alımı yaptığını belirten Kutluğ, bu kaynağın Türkiye içinde tutulması gerektiğini söyledi.
Kutluğ’a göre yatırım amaçlı konut alımlarında kredi erişiminin kolaylaştırılması, bu sermayenin yeniden yerli piyasaya yönelmesini sağlayabilir. Aksi halde döviz bazlı yatırımların artması iç piyasadaki arz baskısını büyütebilir.
Zirve 20. yılında
GYODER Gayrimenkul Zirvesi bu yıl 27-28 Nisan’da İstanbul Zorlu PSM’de düzenlenecek. 20’nci yılını kutlayacak zirvede küresel ölçekte uzman isimler konuşmacı olarak yer alacak.
Hazırlık sürecinde planlanan zihin atölyelerinde finansmana erişim, tasarruf mekanizmaları, insan kaynağı, sürdürülebilirlik ve teknoloji odaklı dönüşüm gibi başlıklar ele alınıyor. Önümüzdeki dönemde kentsel gelişim, döngüsel ekonomi ve gayrimenkulde yeni niş alanlar masaya yatırılacak.
Konut erişimi tartışması yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin yaşam kalitesini belirleyecek bir konu olarak öne çıkıyor. Sektör temsilcilerine göre çözüm, finansman modelleri ile kamu politikalarının birlikte şekillenmesinden geçiyor.
