Üsame bin Zeyd (r.a.) genç bir komutan Resûlullah tarafından 18 yaşında bir delikanlıyken, sahabenin ileri gelenlerinin de bulunduğu orduya komutan tayin edilen bir bahadır. İki Cihan Güneşi Efendimizin "Allah ve Resulünü seven Üsame'yi sevsin!" iltifatına mazhar bir yiğittir.
Ashab-ı kiram arasında Hubbu Resûlullah= Resûlullah'ın sevgilisi lakabıyla meşhurdur. Babası, Peygamberimizin azatlısı ve ilk Müslümanlardan Zeyd bin Harise (r.a) annesi, Hazreti Amme'nin cariyesi Ümmü Eymen (ranha) idi.
Üsame (r.a) Allah Resûlü'nün terbiyesiyle yetişmiştir. Ömrünün 20 yılını onunla beraber ve çok yakınında geçirmiş, ailenin bir ferdi olmuştur. Babası Zeyd bin Harise'nin (r.a) Efendimize hizmeti münasebetiyle hane-i saadete rahat girip çıkmıştır. Sevgili Peygamberimiz onu torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin gibi sevmiştir.
Bir gün Resûl-i Ekrem Efendimiz Üsame'yi bir dizine, Hasan'ı da diğerine oturtur ikisini göğsüne doğru basarak "Ya Rabbi! Ben bunları seviyorum, sen de sev." buyururlar.
Hazreti Aişe (ranha) anlatıyor: "Üsame çocuktu. Düşmüş yüzü kanamıştı. Resûlullah (s.a.) onu bu halde görünce bana, "Üsame'nin yüzünü yıka" buyurdu. Ben toparlanıncaya kadar Resûlullah (s.a.) Üsame'yi kucakladı, yüzünü gözünü yıkadı ve kanını temizledi. Onu öptü, sevdi ve teselli etti."
Üsame (r.a) çok zekî ve cesurdu. Daha 15 yaşındayken Allah yolunda cihad için kılıç kuşanmıştır. Yaşı küçük olduğu için Uhud harbine katılamamıştı. Hendek Savaşında Resûlullah'ın (s.a.) kendisine izin vermesi için boyunu yüksek göstermeye çalışıyordu. Huneyn'de çocuk olmasına rağmen kahramanca çarpışmış Peygamberimizin yanından ayrılmamıştı.
BABASININ ŞEHADETİNİ GÖRDÜ
Mute'de babası Zeyd bin Harise'nin (r.a)sancağı altında savaştı. Babasının şehadetini gözleriyle gördü. Metanetini kaybetmeden çarpışmaya devam etti. Bu kahramanlığı, şecaati ve cesareti onu genç yaşta ordu komutanı olabilecek kıvama getirmiştir.
Hicretin 11 yılı idi. Resûlullah (s.a.) Bizanslılarla harb etmek için bir ordu hazırlanmasını emir buyurdular. Üsame'yi çağırdılar: "Ey Üsame! Belka sınırına, babanın şehit edildiği yere Gazze'nin yakınındaki Darum kalesine kadar Allah'ın bereketiyle git. Bu ordunun başkomutanı sensin" fermanını verirler Sonra mescide çıkıp minberden sahabe-i kirama "Ey ashabım! Üsame'nin babası Zeyd benim yanımda nasıl en sevgili ve kumandanlığa layıksa, Üsame de komutanlığa öyle layıktır. Benim yanımda da insanların en sevgililerindendir."diye hitap ederek onun komutan tayin edildiğini ilan etmişlerdir.
Ordunun hazırlanması devam ederken Resûl-i Ekrem (s.a.) Efendimiz rahatsızlandı. Hastalığının artması üzerine ordu sefere çıkmaktan vazgeçti. Bir müddet karargahta durumun açıklığa kavuşmasını bekledi. Kısa bir zaman sonra iki Cihan Güneşi Efendimizin vefat haberi alındı ordu hane-i saadetin önüne gelerek sancağı dikti.
