Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, veri üretimi ve istatistik yayımlama süreçlerinde kapsamlı bir değişikliğe gidiyor. Merkez Bankası Hanehalkı Beklenti Anketi sonuçlarını yayımlamaya başlarken, Türkiye dış borç istatistiklerinin yayımlanmasını da devralacak. Açıklanan iki yeni hamle, hem enflasyon beklentileri hem de dış borç verilerinde metodolojik dönüşüm anlamına geliyor.
Merkez Bankası Hanehalkı Beklenti Anketi ve Türkiye Dış Borç İstatistikleri Devralma Kararı: Enflasyon Beklentileri, Ödemeler Dengesi ve Yerleşiklik Esasıyla Yeni Dönem
Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamaya göre, hem hanehalkı beklentilerinin ölçümünde hem de dış borç verilerinin yayımlanmasında yeni bir dönem başlıyor. Atılan adımlar, veri kalitesinin artırılması ve uluslararası metodolojiyle uyumun güçlendirilmesi hedefi taşıyor.
TCMB’nin duyurduğu düzenlemeler, piyasalar tarafından özellikle enflasyon beklentileri, ödemeler dengesi istatistikleri ve dış borç hesaplama yöntemi açısından yakından takip ediliyor.
Merkez Bankası Hanehalkı Beklenti Anketi Nedir, HBA Ne Zaman Yayımlanacak, Enflasyon ve Döviz Kuru Beklentileri Nasıl Ölçülecek?
Hanehalkı Beklenti Anketi (HBA), hanehalkının enflasyon, döviz kuru, konut fiyatları ve yatırım eğilimlerine ilişkin beklentilerini ölçmek amacıyla tasarlandı. TCMB tarafından geliştirilen çalışma, TÜİK iş birliği ile uygulanmaya başladı.
Açıklamaya göre, Merkez Bankası Hanehalkı Beklenti Anketi sonuçları 24 Şubat 2026 tarihinden itibaren yayımlanacak. Veriler, TCMB’nin internet sitesinde “İstatistikler/Eğilim Anketleri/Hanehalkı Beklenti Anketi” başlığı altında aylık olarak kamuoyuna sunulacak.
Bu adım, para politikası kararlarında hanehalkı eğilimlerinin daha doğrudan izlenmesine imkan sağlayacak yeni bir veri kaynağı oluşturuyor.
Hanehalkı Beklenti Anketi ile Sektörel Enflasyon Beklentileri Değişikliği, 12 Ay Sonrası Enflasyon Beklentisi Nasıl Hesaplanacak?
HBA’nın devreye alınmasıyla birlikte Sektörel Enflasyon Beklentileri (SEB) bülteninde de değişikliğe gidilecek. 2026 yılı Ocak ayından itibaren hanehalkının 12 ay sonrası tüketici enflasyonu beklentisi hesaplanırken, “Tüketici Eğilim Anketi” yerine doğrudan Hanehalkı Beklenti Anketi verileri kullanılacak.
Bu kapsamda şubat ayına ilişkin SEB sonuçları 24 Şubat 2026 tarihinde yayımlanacak. Böylece enflasyon beklentilerinde kullanılan veri seti güncellenmiş olacak.
TCMB ayrıca, çalışmanın metodolojisine ilişkin ayrıntıları “Merkezin Güncesi” blog sayfasında yayımlayacağı “Hanehalkı Beklentilerinin Ölçümünde Yeni Yaklaşım: Hanehalkı Beklenti Anketi” başlıklı yazı ile paylaşacak.
Türkiye Dış Borç İstatistikleri TCMB’ye Devredildi, Yeni Dönem Ne Zaman Başlayacak, 12 Mart 2026 Tarihi Neden Önemli?
İkinci önemli adım ise Türkiye dış borç istatistiklerinin yayımlanmasının TCMB’ye devredilmesi oldu. Daha önce Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan veriler, 2025 yılı dördüncü çeyrek yayını itibarıyla Merkez Bankası tarafından açıklanacak.
Yeni dönem 12 Mart 2026 tarihinde başlayacak. Bu tarihte, Türkiye Dış Borç İstatistikleri ilk kez TCMB tarafından yayımlanacak.
Bu değişiklik, dış borç verilerinin Merkez Bankası bünyesinde diğer makroekonomik istatistiklerle daha entegre şekilde sunulmasını sağlayacak.
Yerleşiklik Esasına Göre Dış Borç Hesaplama, Menkul Kıymet Yükümlülükleri ve Uluslararası Metodolojiye Uyum Neleri Değiştirecek?
Yapılan düzenlemeyle birlikte, menkul kıymet yükümlülüklerinden kaynaklanan dış borcun derlenmesinde yerleşiklik esası dikkate alınacak. Buna göre, menkul kıymetin ihraç edildiği ülke yerine, söz konusu kıymeti elinde bulunduran yatırımcının yerleşikliği esas alınacak.
Bu yöntem, uluslararası standartlara uyum açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Böylece Uluslararası Yatırım Pozisyonu, Kısa Vadeli Dış Borç İstatistikleri ve Türkiye Dış Borç İstatistikleri arasında daha güçlü bir istatistiksel uyum sağlanması hedefleniyor.
Yöntem değişikliği, dış borç kalemlerinin dağılımında teknik düzeyde farklılıklara yol açabilecek olsa da, temel amaç veri bütünlüğünü artırmak olarak belirtiliyor.
Ödemeler Dengesi İstatistikleri Yöntem Değişikliği, Birincil Gelir Gider Kalemi ve Faiz Gideri Hesaplaması Nasıl Güncellenecek?
TCMB’nin açıkladığı bir diğer düzenleme ise Ödemeler Dengesi İstatistikleri kapsamında yapılacak yöntem değişikliği oldu. Yerleşiklik esasının tam olarak yansıtılması amacıyla, menkul kıymet yükümlülüklerinden doğan faiz giderlerinin hesaplanmasında kıymet bazlı hesaplama yöntemine geçilecek.
Bu güncelleme, 12 Mart 2026 tarihinde yayımlanacak olan Ocak 2026 Ödemeler Dengesi İstatistikleri’ne yansıtılacak. Veri kaynağındaki iyileştirme ile birlikte faiz gideri kalemlerinde teknik revizyon yapılmış olacak.
Ayrıca TCMB tarafından yayımlanan “Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri” yayınının mükerrerlik oluşmaması amacıyla sonlandırılacağı duyuruldu.
Merkez Bankası’nın Yeni Hamleleri Piyasalar ve Veri Takibi Açısından Ne Anlama Geliyor?
Ekonomi çevreleri, Merkez Bankası yeni hamlelerinin veri şeffaflığı ve metodolojik uyum açısından önemli olduğunu değerlendiriyor. Hanehalkı Beklenti Anketi ile enflasyon beklentilerinin daha doğrudan ölçülmesi, para politikası iletişimini güçlendirebilecek bir adım olarak görülüyor.
Dış borç istatistiklerinin TCMB tarafından yayımlanması ise veri setlerinin tek merkezden, uluslararası standartlara uygun biçimde sunulmasını sağlayacak. Yerleşiklik esasına geçiş, özellikle uluslararası yatırımcıların Türkiye verilerini karşılaştırmalı analiz etmesi açısından teknik bir uyum anlamı taşıyor.
12 Mart 2026 tarihi, hem dış borç istatistikleri hem de ödemeler dengesi verilerindeki yöntem değişiklikleri nedeniyle kritik bir eşik olarak öne çıkıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Merkez Bankası Hanehalkı Beklenti Anketi ne zaman yayımlanacak?
24 Şubat 2026 tarihinden itibaren aylık olarak TCMB’nin internet sitesinde yayımlanacak.
Hanehalkı Beklenti Anketi hangi verileri içerecek?
Enflasyon, döviz kuru, konut fiyatları beklentileri ve yatırım eğilimlerine ilişkin veriler yer alacak.
Türkiye dış borç istatistikleri ne zaman TCMB tarafından yayımlanacak?
2025 yılı dördüncü çeyrek verileriyle birlikte 12 Mart 2026 tarihinde TCMB tarafından yayımlanmaya başlanacak.
Yerleşiklik esasına göre dış borç hesaplama ne demek?
Menkul kıymetin ihraç edildiği ülke yerine, kıymeti elinde bulunduran yatırımcının yerleşik olduğu ülkenin esas alınması anlamına geliyor.
Ödemeler dengesi istatistiklerinde hangi değişiklik yapılacak?
Menkul kıymet yükümlülüklerinden doğan faiz giderleri kıymet bazlı hesaplama yöntemiyle derlenecek.
