Çocuklarımızla hiç olmadığı kadar birlikte zaman geçirdiğimiz pandemi günlerinde onların fark edemediğimiz bir çok davranışına tanık olduk. Aile olmanın ne kadar önemli olduğunu belki de ilk defa bu kadar şaşkın bir o kadar da içten ve yaşıyoruz. Çocuğumuzun bu özelliği de varmış diye ebeveynler arasındaki şaşkınlıklarımız birbirini katlamaya başladı. Tam da fırsatın kapımıza geldiği bu günlerde madem evde kalıyoruz o zaman hepimiz biraz olsun çocuklarımızın eğitimi üzerine kafa yoralım.
Doğa tarafından son derece mükemmel şekilde yaşa göre uyarlanan oyun oynama isteği, çocuğun ruh halini canlı tutmak, gücünü ve sağlığını geliştirmek için teşvik edilmelidir. Zaten çocukların hali hazırda yapmak zorunda oldukları en temel sanat oynamak ve hareket etmektir.
Çocuklarının idaresini ellerinde tutmaya niyetli olan ebeveynler çocuk çok küçükken bu işe başlamalı ve ebeveynlerinin iradelerine tümüyle uygun hareket etmeleri sağlanmalıdır.
Çocukların başarılı olmasını sağlamak için yanlış ödüllendirme ve cezalandırma yöntemleri uygulamaktan kaçınmalı, çünkü bu tür uygulamalar kazanılmış erdemleri yok eder, eğitimlerinin düzenini bozar.
Çocukta iyi huy ve nezaket ilkelerini her zaman canlı tutmaya özen gösterin, yapabildiğiniz kadar övgü ve saygı göstererek ve bu davranışları takip edecek diğer iyi şeylerle bu ilkeleri alışkanlık haline getirin.
Zihinleri iç terbiyeyle şekillendirilir ve kurallı hale getirilirse iyi eğitim, zaman ve gözlemleme eksikliğinden ortaya çıkan dış yüzeydeki kabalık, eğer iyi kişiler etrafındaysa büyüdükçe silinip gidecektir; eğer çevresindekiler kötüyse dünyadaki tüm kurallar ve hayal edilebilecek tüm terbiyeler bile onları cilalayamaz.
Çünkü şunu kesin olarak kabul etmelisiniz ki onlara istediğinizi öğretin ve günlük olarak istediğiniz güzel dersleri verin; davranışlarını etkileyecek en önemli etken çevresinde onunla konuşan insanlar ve bu insanların tavırlarıdır. Çocuklar bir çok şeyi başkalarından örnek alarak yaparlar.
Bizler bir çeşit aynayız ve çevremizdeki şeyleri yansıtırız. Gördüklerini ve duyduklarını daha iyi anlayan çocukların bizden farklı olmaları beklenemez.
Çocuklarını eve gelen tüm değişik yabancı yüzlere alıştırmalı ve onların yapabilecek kabiliyette oldukları zaman bu kişilerle sohbet etmesi sağlamalıdır. Çocuğunun kendisine ve diğerlerine saygı duymasını isteyen ebeveynin önce kendisinin çocuklarına saygı duyması lazımdır.
Öğrenecekleri hiçbir şey onlara yük haline getirilmemeli ve onlara bir görev olarak yüklenmemelidir. Aksi şekilde öğrenecekleri şeylere karşı nefret geliştirirler ve önceden belki zevk aldıkları şeylerden kaçmaya başlarlar.
Bir çocuk, ruh hali uygun hale getirilmişse, isteksiz olduğu zamanlarda öğrenebildiğinin üç katını öğrenecektir. Eğer bu söylenenlere dikkat edilirse çocuk bıkana kadar oyun oynasa dahi hâlâ yaşının kapasitesine uygun olan kadar şeyi öğrenmeye vakti kalacaktır.
Genelde arkadaşlık yaptıklarının işleyebileceği günahlar ve kötü eğilimlerden onları uzak tutun; yaşları büyüdükçe bu konuya olan dikkatleri ve davranış tarzları da gelişecektir.
Her hata ortaya çıktığı anda tek tek düzeltilirse hepsi kökünden sökülüp atılabilir. Böylece çocuk, hafızasında yer etmeden veya bir iz bırakmadan bunlardan kurtulmuş olur. Ancak hatalarının aşırı şefkatle büyümesine izin verirsek bunlar zamanla daha güçlü hale ulaşır. Sonuç olarak da bunlar bizi utandırır ve rahatsız eder.
Ödüllendirilmeler bir pazarlık aracı değil de iyi davranışlarının sonucuymuş gibi onlara sunulmalıdır. Ancak ona vermeyi reddettiğiniz şeyleri başkalarından alırsa o zaman size karşı duyduğu sevgi ve hürmeti kaybedebilirsiniz. Bu konuya özellikle çok dikkat edilmelidir.
İstedikleri şeyleri alabilme ve onlara sahip olabilme konusuna gelince, ellerindeki şeyleri kolayca ve özgürce arkadaşlarına verebilmelerini öğretin ve eli açık insanın saygınlık ve övgüyle beraber çok şeye sahip olan kişi olduğunu tecrübeleriyle öğrenmelerini ve böylece sevdikleri şeyden çabucak ayrılabilmeyi öğrenmelerini sağlayın. Bu kardeşlerin birbirine ve sonradan da başkalarına nazik ve terbiyeli davranmayı, çocukların genelde şaşırıp sıkıntı duydukları birçok davranış kuralından daha iyi bir şekilde öğretecektir.
Erdemin temelini yaşına uygun şekilde· Allah’ın yaratıcı fikriyle attıktan ve onu dua etmeye alıştırdıktan sonra yapılacak ikinci iş, onun her zaman doğruyu söylemesini sağlamak ve doğaya sahip bir insan olmasını sağlamaya çalışmaktır.
Onun gerçeği bir bahaneyle saklamaktansa birkaç yanlışının affedileceğini bilmesini sağlayın. Ve erken yaşta diğerlerini sevmesini ve iyi davranmasını öğretmek için dürüst insan temellerini erken yaşlarda atın, genelde büyük adaletsizlikler insanların kendilerine duyduğu aşırı sevgi ve diğerlerine karşı duyduğu az sevgiden kaynaklanır.
Kaynak:İvan İllich Okulsuz Toplum
