Kürt müzisyen, vokalist ve dutar sanatçısı Yelda Abbasi, İran’ın Meşhed kentinde 1 yıllık cezasının infazı gerekçesiyle tutuklandı. Almanya’da yaşayan ve uluslararası alanda tanınan Abbasi'nin, İran'daki “Jin Jiyan Azadî” protestolarına destek verdiği sanatsal faaliyetleri nedeniyle yargılandığı ortaya çıktı. İran yargısı tarafından gıyabında yargılanan ve hiçbir savunma hakkı tanınmadan mahkûm edilen Yelda Abbasi, Noel tatilinde ailesini ziyaret ettiği sırada gözaltına alındı. Vakilabad Cezaevi'ne sevk edilen sanatçı hakkında verilen karar, sanatsal ifade özgürlüğüne yönelik baskıları bir kez daha gündeme taşıdı.
Yelda Abbasi Meşhed’de tutuklandı, Noel tatilinde ailesini ziyaret ederken gözaltına alındı
Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nün aktardığına göre, 27 Ocak 2026 tarihinde tutuklandığı açıklanan Yelda Abbasi, İran’a yaptığı aile ziyareti sırasında gözaltına alındı. 23 Ocak 2026 Cuma günü Meşhed'deki aile evinde güvenlik güçlerince gözaltına alınan sanatçı, sorgusuz sualsiz Vakilabad Cezaevi’ne sevk edildi.
Almanya'da yaşayan Abbasi'nin, Noel tatili nedeniyle eşi ve çocuğuyla İran’a gittiği, ancak İran yargısının hakkında verdiği karardan haberdar olmadığı ifade edildi. Ailesi ve yakın çevresi, sanatçının savunma hakkından mahrum bırakıldığını ve duruşma yapılmadan mahkûm edildiğini vurguluyor.
Jin Jiyan Azadî protestoları dönemindeki sanatsal faaliyetler nedeniyle cezalandırıldı
Yelda Abbasi’nin tutuklanmasının temel nedeni olarak, “Jin Jiyan Azadî” sloganı etrafında şekillenen protestolar sırasında yürüttüğü kültürel ve sanatsal faaliyetler gösteriliyor. İran rejimi, özellikle Kürt sanatçılar tarafından yapılan müzik, sahne ve görsel sanatlar gibi üretimleri “siyasi faaliyet” kapsamına alarak yargılamalar başlatıyor.
Abbasi de bu süreçte hedef alınan sanatçılardan biri oldu. Hukuki temsil hakkı tanınmadan yürütülen yargı süreci sonucunda 1 yıl hapis cezasına çarptırılan sanatçı hakkında çıkarılan karar, gıyabında, yani kendisi mahkemeye çağrılmadan alındı.
Sanatsal ifade özgürlüğü tehdit altında, insan hakları örgütleri duruma tepki gösterdi
İnsan hakları savunucuları, Yelda Abbasi’nin tutuklanmasını kültürel ifade özgürlüğüne ve özellikle kadın sanatçılara yönelik sistematik baskıların bir yansıması olarak yorumluyor. İran’da Kürt kimliğiyle öne çıkan sanatçılara yönelik hukuki baskıların arttığı son yıllarda, Abbasi’nin cezası da bu politikanın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Hengaw, Amnesty International ve diğer uluslararası kuruluşlar, Abbasi’nin serbest bırakılması çağrısında bulundu. Açıklamalarda, İran hükümetinin sanat ve kültür alanındaki muhalif sesleri susturmaya yönelik politikalarının uluslararası hukukla bağdaşmadığı vurgulandı.
Yelda Abbasi kimdir, müzikal kariyeri ve sanatsal etkisi neydi?
İtalya’daki Giuseppe Verdi Konservatuvarı mezunu olan Yelda Abbasi, Kürt ve Horasan müziğini klasik Batı vokal eğitimiyle sentezleyen özgün bir müzikal tarza sahip. Geleneksel dutar çalgısını çağdaş tekniklerle yorumlayan sanatçı, özellikle “Tareqeh” adlı belgeseldeki performansıyla geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.
Sanat yaşamı boyunca pek çok uluslararası festivalde sahne alan Abbasi, 2016 yılında tamamı kadınlardan oluşan “Nazar” müzik grubunu kurarak kadınların müzikteki görünürlüğünü artırma amacıyla da öne çıktı.
Daha önce de Türkiye’de gözaltına alınmıştı, baskı geçmişi dikkat çekiyor
Bu, Yelda Abbasi’nin ilk kez yargı veya güvenlik güçlerinin hedefi olması değil. Sanatçı, 6 Aralık 2018 tarihinde Mezopotamya Kültür Merkezi’nin davetiyle Türkiye’ye gelirken İstanbul Havalimanı’nda gözaltına alınmış, kısa süre sonra serbest bırakılmıştı.
O dönem yaşanan bu olay, Abbasi’nin sanatsal faaliyetleri nedeniyle farklı ülkelerde de risk altında olduğunun bir göstergesi olarak kayıtlara geçmişti. İran’da ise özellikle Jin Jiyan Azadî temalı kültürel üretimlere karşı giderek artan sansür ve baskı politikaları, Abbasi gibi sanatçılar için yaşam ve sanat üretimini tehlikeye atıyor.
Abbasi'nin tutuklanması ne anlama geliyor, uluslararası sanat camiası ne diyor?
Yelda Abbasi’nin gözaltına alınması, sanatsal ifade özgürlüğü, kadın hakları ve kültürel kimlik temelinde derin endişeler doğurdu. Uluslararası sanat çevreleri, sanatçının bir an önce serbest bırakılması için kampanyalar başlatmaya hazırlanıyor. Avrupa'daki bazı insan hakları platformları, İran rejimine karşı diplomatik baskıların artırılması yönünde çağrıda bulundu.
Sanatçının Almanya vatandaşı olan eşi de konuyla ilgili olarak Almanya Dışişleri Bakanlığı’na başvuruda bulundu. Diplomatik temasların önümüzdeki günlerde hız kazanması bekleniyor.
