İyi, emri bil ma’ruftur; kötü nehyi an-il münkerdir
İyi eşref-i mahlukattır, kötü ise esfel-İ safilindir
İyi Allah’ın rızasını gözetirken kötü insanın ve eşyanın rızasını gözetir
İyi övülmekten hoşlanmaz, mütevazi, merhametli, cömert, iffetli, ahlaklı, adaletli olan kötü ise övülmek isteyen, hukuksuz ve zalim olandır.
İyi, yetime, düşküne, yolda kalmışa, zulme uğramışa sahip çıkan, kötü ise kendisinden başka kimseyi düşünmeyendir.
İyi, zinaya yaklaşmayan, çirkin işlerden uzak duran kötü ise bunlardan vazgeçmeyendir
İyi, helal olana yaklaşan haramdan uzaklaşandır, kötü ise haramı helalleştirendir
İyi, bilmediği bir şeyin ardına düşmeyen hüsnü zandır kötü ise zan ve gıybetin izini sürendir
İyi, “büyüklük Allah’ındır” der ve böbürlenmez, kötü ise büyük benim der, böbürlenerek ve kibirlenerek yaşar.
İyi, izzeti zillete tercih ederken, kötü zilletin izzetine sarılır
İyi, nefsini kendisine kul edinir, kötü ise kendisini nefsine kul yapar
İyi, insani olana yönelirken kötü beşeri olana yönelir
İyi, dilinin veziri, kötü ise dilinin rezilidir.
İyi, ruhani hazlarla mahiyet bulur, kötü ise bedensel hazlarla
İyi dünyaya rağbet etmez Allah’ın sevgisinin peşindedir, kötü ise dünyanın sevgisinin peşindedir
İyi, kusurlarını gören ve söyleyene iyi davranandır, kötü ise kusurlarını görmeyene iyi, görenlere ise zulmedendir
İyi insan kaybolduğunda üzüleceği hiçbir şeye gönül bağlamaz, kötü ise kaybolacak bütün şeylerin sahibi olur.
İyi hikmetin peşindedir, kötü cehaletin
İyi sözünde durandır, kötü ihanet edendir
İyi verendir, kötü yığan ve biriktirendir
İyi sır saklayandır, kötü sırrı ifşa edendir
İyi incinir, incitmez; kötü incitir, incinmez
İyi ibadetini Allah’a yapar, kötü ise riyaya
İyi iç yüzünü mutlu etmek için yapar, kötü ise dış yönünü göstermek için
İyi aldanan, enayi; kötü ise uyanık ve aldatandır
İyi tül perdesini aralayan , kötü ise gerçeği gizleyendir.
İyi hakkı gizlemez, her iki tarafın memnun olacağı şekilde insaflı davranır, kötü ise bir tarafa kendindense haksız bile olsa haklıdır der.
İyi kendisinden başkası olmayandır, kötü ise kendisinden başka herkes olandır.
İyi, insanın üstünlüğüne, zenginliğine, fakirliğine göre değer biçmez; kötü ise insanın üstünlüğüne, makamına ve zenginliğine önem verir.
İyi doğrudur kötü yalandır
İyi mutluluk ve huzurdur kötü ise tecrübedir.
Kısacası iyi olan Allah’tandır kötü ise insandan.
