İş hayatında işçilerin en sık dile getirdiği sorulardan biri şudur: “Hastaydım, doktor rapor verdi ama neden ilk iki günün ücreti ödenmedi?” Bu soru çoğu zaman işverenin tercihinden kaynaklanan bir durum gibi algılansa da gerçekte konu tamamen sosyal güvenlik mevzuatıyla ilgilidir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre hastalık nedeniyle alınan istirahat raporlarında SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği, raporun üçüncü gününden itibaren başlar. Yani bir çalışan iki günlük rapor aldığında SGK'dan herhangi bir ödeme alamaz. Beş günlük rapor alındığında ise yalnızca üçüncü, dördüncü ve beşinci günler için ödeme yapılır.

Bu noktada çalışanların önemli bir kısmı ilk iki günlük kaybın işveren tarafından karşılanması gerektiğini düşünmektedir. Oysa kanunda işverenin bu iki günü ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır. İşveren isterse çalışanını mağdur etmemek adına bu günlerin ücretini ödeyebilir, ancak bu tamamen işyeri uygulamasına veya iş sözleşmesindeki hükümlere bağlıdır.

Özellikle kısa süreli raporlarda çalışanların yaşadığı gelir kaybı, çalışma hayatında sıkça tartışılan konulardan biridir. Birçok çalışan, hastalandığı günlerde zaten sağlık sorunlarıyla mücadele ederken ücret kaybıyla da karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle bazı işverenler çalışan memnuniyetini artırmak amacıyla ilk iki günü ücretli saymayı tercih etmektedir.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı vardır. Hastalık raporlarında uygulanan bu iki günlük kesinti, iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında geçerli değildir. İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremez hale gelen sigortalılar için SGK tarafından ödeme ilk günden itibaren başlar. Aynı şekilde analık kapsamında verilen raporlarda da farklı hükümler uygulanmaktadır.

Sonuç olarak raporun ilk iki gününde yaşanan ücret kaybı işverenlerin koyduğu bir uygulama değil, mevcut sosyal güvenlik sisteminin bir sonucudur. Çalışanların haklarını doğru bilmeleri kadar işverenlerin de bu konuda şeffaf bir bilgilendirme yapması önem taşımaktadır. Çünkü çalışma hayatında pek çok anlaşmazlığın temelinde bilgi eksikliği yatmaktadır.

"Aylık maktu ücret alan çalışanlarda dahi, hastalık nedeniyle alınan raporun ilk iki günü için SGK ödeme yapmaz. İşverenin bu günleri ücretli sayma zorunluluğu bulunmamakla birlikte, iş sözleşmesi veya işyeri uygulamasıyla ödeme yapılması mümkündür."

Unutmayalım; haklarımızı bilmek, hak kaybı yaşamamanın ilk şartıdır.