Bugün sevgili İsmail Kılıçarslan ve Ersin Çelik ile birlikte Şam’da, Sultan II. Abdülhamid Han’ın bir asır önce yarım bırakılan büyük rüyasının izini sürdük.

Şam’da Tarihi Hicaz Garı’nda, yirmi metrelik rayların üzerinde duran eski bir vagonun yanı başında, bir asırdır gelmeyen o treni bekledik.

Bizimkisi turistik bir ziyaret, geçmişe duyulan romantik bir özlem yahut tarihe düşülmüş bir hatıra değildi.

Biz buraya, Şam’ın özgürlüğüne kavuşmasıyla birlikte Suriye topraklarında yeniden yeşeren umutlara tanıklık etmek, özgür Şam’ın, bir asır önce darmadağın edilen İslam ümmetinin yeniden ayağa kalkışının, kardeşliğinin ve müşterek iradesinin filizlendiği bir başlangıç olacağına dair inancımızı tazelemek ve haykırmak için geldik.

Çünkü biz, Şam’ın özgürlüğünü yalnızca Suriye’nin değil, bütün bir ümmetin yeniden dirilişinin müjdecisi olarak görüyoruz.

Yani demem odur ki, Şam’da 118 senedir ayakta duran o istasyon ve o vagon, Hicaz Demiryolu sadece zaman sadece bir demiryolu projesi olmadığıdır.

Whatsapp Image 2026 11 22 At 12.44.45 (1)

Sultan II. Abdülhamid Han’ın 1900 yılında yapımını başlattığı bu muazzam proje, görünürde Müslümanların aylarca süren, meşakkatli ve tehlikeli hac yolculuğunu kolaylaştırmayı amaçlıyordu.

Ancak Sultan’ın ufkunda bundan çok daha büyük bir ideal vardı, İstanbul’dan Hicaz’a uzanan kesintisiz bir ulaşım ağı kurmak, İslam coğrafyasının birbirinden uzak düşmüş beldelerini birbirine bağlamak ve olası bir saldırıya maruz kalan Müslümanların imdadına yetişebilmekti.

Döşenen her ray, yalnızca şehirleri değil, ümmetin kaderini de birbirine bağlıyordu.

Batılı devletlerin siyasi ve mali engellemelerine rağmen, dış borç alınmadan hayata geçirilen bu büyük proje, Sultan Abdülhamid Han’ın şahsi servetinden yaptığı bağışla başlayan muazzam bir dayanışma hareketine dönüştü.

Hindistan’dan Tunus’a, Balkanlar’dan Güney Afrika’ya kadar Müslümanlar bu büyük ideale yüreğini koyarak omuz verdi.

Kimi servetinden, kimi alın terinden, kimi sofrasındaki ekmeğinden verdi.

Birbirlerinin dilini bilmeyen, yüzünü görmeyen milyonlarca Müslüman, aynı gelecek tasavvurunda buluştu.

1 Eylül 1900’de Şam’da temelleri atılan Hicaz Demiryolu, çölün bütün çetin şartlarına rağmen sekiz yıl gibi kısa bir sürede Medine’ye ulaştı.

Whatsapp Image 2026 11 22 At 12.44.45

Şam ile Medine arasındaki 1.322 kilometrelik hat, yan kollarıyla birlikte adeta İslam coğrafyasının damarlarına dönüşmüştü.

Ne var ki sömürgeci akıl, bu demiryolunun taşıdığı anlamın çok iyi farkındaydı.

Birinci Dünya Savaşı yıllarında İngiliz istihbaratının görevlendirdiği Arabistanlı zannedilen Lawrence ve İngilizlerin altınlarıyla, silahlarıyla desteklediği Şerif Hüseyin’e bağlı isyancı birlikler, demiryolunu sistematik sabotajlarla tahrip ettiler.

Raylar söküldü, köprüler havaya uçuruldu, lokomotifler tahrip edildi.

Kanaatim odur ki o gün dinamitlenen yalnızca Hicaz Demiryolu değildi. O raylarla birlikte ümmetin birlik ve beraberliği, müşterek iradesi ve ortak gelecek tasavvuru da ağır bir darbe aldı.

Rayların arasına önce dinamitler, ardından sınırlar döşendi. Aramıza dikenli teller, gümrük kapıları, pasaportlar, vizeler ve nihayetinde birbirimize yabancılaşan nesiller girdi.

Bir zamanlar İstanbul’dan Şam’a, Şam’dan Medine’ye uzanan yolların yolcuları olan bizler, zamanla birbirimizin memleketinde yabancıya dönüştük.

Öyle ki bugün Şam’da durup yanı başımızdaki Filistin’e, Kudüs’e, Gazze’ye hasretle bakıyoruz. Birkaç saatlik mesafedeki kardeşlerimizin imdadına yetişememenin ıstırabını yaşıyoruz.

Whatsapp Image 2026 11 22 At 12.44.44 (1)

Coğrafyamız küçülmedi, irademiz parçalandı. Mesafeler uzamadı, aramıza o kahrolası duvarlar örüldü.

Şimdi ise bir asır sonra Sultan II. Abdülhamid Han’ın yarım kalan rüyasının yeniden hayat bulması için çalışmalar yürütülüyor.

Türkiye, Suriye ve Ürdün’ün ardından Suudi Arabistan’ın da dâhil olduğu iş birliği girişimleri, tarihi Hicaz Demiryolu’nun yeniden canlandırılması yönündeki umutlarımızı büyütüyor.

Ve elbette daha büyük olan umudumuz, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın kurduğu Mekke İttifakıdır.

O ittifak, o rayların dizilişi ve o trenin hareket etmesi demektir.

Ben bu demiryolunun yeniden faaliyete geçmesini yalnızca ekonomik, ticari yahut ulaşım açısından değerlendirmiyorum.

Tıpkı o rayların tahrip edilmesiyle İslam coğrafyasının parçalanışı arasında tarihî ve sembolik bir bağ kurduğum gibi, yeniden döşenecek rayları da ümmetin dirilişine, kardeşliğine ve müşterek iradesine açılan bir yol olarak görüyorum.

Elbette ümmetin birliği yalnızca ray döşemekle sağlanmaz. Önce zihinlerimizdeki sınırları kaldırmak, yüreklerimizdeki duvarları yıkmak, korkularımızı ve küçük hesaplarımızı aşmak zorundayız.

İşte bunun için biz o istasyonda, o treni bekliyoruz.

Bizim beklediğimiz, yalnızca Şam’dan Medine’ye hareket edecek bir tren değildir.

Biz, İstanbul’un Şam’a, Şam’ın Kudüs’e, Kudüs’ün Mekke ve Medine’ye yeniden kavuşacağı günleri bekliyoruz.

Üstelik bizim bekleyişimiz, ellerimizi kavuşturup tarihin bize bir mucize bahşetmesini beklemek de değildir.

Whatsapp Image 2026 11 22 At 12.44.44

Biz, o yolları yeniden açmanın, koparılan bağları yeniden kurmanın, dağıtılmış bir ümmeti yeniden ayağa kaldırmanın sorumluluğunu taşıyoruz.

Biz, yarım bırakılmış bir medeniyet rüyasının emekçileriyiz, ümmetin yeniden bir araya gelişinin nöbetçileriyiz.

İsmail Kılıçarslan’ın deyimiyle, o tren mutlaka gelecek ve biz bu istasyondan binip özgür Hayfa’ya, Kudüs’e gideceğiz.